Akıcı konuşma problemi yaşayan ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin konuşma becerilerinin geliştirilmesi

İletişim kurmak, insanoğlunun var olduğundan beri en temel ihtiyacıdır. İnsanlar tarih boyunca bu ihtiyacı çeşitli yollarla karşılamışlar ancak tercih ettikleri en kolay ve etkili yol çoğu zaman ?konuşma? olmuştur. Güzel ve etkili konuşmak, küçük yaşlarda kazandırılması gereken bir beceridir. Eğitim kurumları bu beceri üzerinde önemle durmalıdır. Akıcı konuşma becerisi; doğru telaffuz, geniş kelime hazinesi, konuşmaya eşlik eden davranışların kontrolü, konuşma kurallarının bilinmesi, konuşmaya odaklanabilme, dinleyiciler hakkında fikir sahibi olma, konuşulacak konu hakkında ön bilgilere sahip olma gibi hususları beraberinde getirmektedir. Bu hususların devamlılığıda konuşma becerisinin göz ardı edilmemesi ile sağlanabilir. Bu araştırmada, akıcı konuşma problemi yaşayan öğrencilerin, konuşma becerilerinin, araştırmacı tarafından belirlenen etkinlikler ile geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2011-2012 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Yenimahalle ilçesi Atakent İlköğretim Okulunda 4. sınıf öğrencileri ile ön görüşmeler ve ders esnasında gözlemler yapılmış; görüşmeler araştırmacının haricinde iki uzman tarafından izlenmiş ve puanlanmıştır. Puanlamalar sonucunda 10 öğrencinin akıcıkonuşma problemi yaşadığı tespit edilmiştir. Belirlenen öğrenciler için sınıf öğretmenleri ve okul rehberlik öğretmenleri ile görüşülmüştür. Görüşmeler sonucunda öğrencilerin herhangi bir fiziksel veya zekâ özürlerinin olmadığı, herhangi bir alanda özel eğitime ihtiyaç duymadıkları ve sadece akıcı konuşma problemi yaşadıkları onayıalınmıştır. viiAraştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin çözümlenmesinde içerik analizi yöntemi; nicel verilerinin çözümlenmesinde ise deney öncesinde, deney sırasında ve deney sonrasında farklılık olup olmadığının belirlenmesi amacıyla Mann Whitney U, Wilcoxon testi kullanılmıştır. Belirlenen 10 öğrenci ile 60 saatlik akıcı konuşma becerisini geliştirici etkinlik dizisinden oluşan bir program uygulanmıştır. 60 saatlik etkinlik dizisi sonrasında öğrencilerin, dakikada kurdukları cümle sayılarında, kelime sayılarında ve hece sayılarında artış olduğu; dakikada kullandıkları gereksiz kelime sayılarında, devrik cümle sayılarında, yarım bıraktıkları cümle sayılarında, harflerini atladıkları cümle sayılarında ve yarım bıraktıkları kelime sayılarında azalmalar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin cümlede kullandıkları ortalama kelime sayılarında, hece sayılarında, kelimede kullandıkları hece sayılarında artış olduğu; cümlede kullandıkları ortalama gereksiz kelime sayılarında ve harflerini atladıkları kelime sayılarında da azalma olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: konuşma, akıcı konuşma, akıcı konuşma becerisi geliştirme viii