Akut biliyer pankreatit tanısı ile takip ettiğimiz hastaların manyetik rezonans kolanjiopankreatografi (MRCP) bulgularının prognoz üzerine etkisinin araştırılması

ÖZET: Akut pankreatit gastrointestinal sistem hastalıkları içerisinde mortalitesi ve morbiditesi olduça yüksek olan, hastalık şiddeti ve prognozu hastalara göre oldukça değişkenlik gösteren pankreasın akut inflamatuar hastalığıdır. Akut pankreatit etiyolojisinde çok sayıda etken yer alır ve safra taşları genel olarak en sık saptanan etkendir. Hastalığın şiddet ve prognozunu belirlemede Ranson skoru, Revize Atlanta Kriterleri gibi sınıflama ve skorlama sistemleri kullanılır. Radyolojik görüntülemelerde ise USG, BT, MRG, EUS gibi teknikler bize değerli bilgiler verir. Bizde bu çalışmamızda Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi gastroenteroloji servisinde akut biliyer pankreatit tanısı ile takip etiğimiz hastalarda MRCP bulguları ile prognoz arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık ve buna ek olarak yaşın, cinsiyetin, yatış süresinin ve BT bulgularının da prognoz göstergeleri ile ilişkisini değerlendirdik. Çalışmamızda Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi gastroenteroloji servisinde akut biliyer pankreatit tanısı ile takip etiğimiz 131 hastanın klinik verileri (yaş, cinsiyet, hastanede yatış süresi, başvuru semptomu, mortalite durumu, yoğun bakım ihtiyacı, Ranson skoru, Revize Atlanta Kriter Şiddeti gibi) ve radyolojik verileri (BT'de pankreatik ödem, BT'de peripankreatik ödem, BT'de ekstrapankreatik komplikasyon varlığı, BT'de nekroz, MRCP'de pankreatik ödem, MRCP'de yaşa göre hesaplanan koledok çapı, MRCP'de koledokta taş varlığı, MRCP'de pankreatik kanal çapı, Balthazar skoru, Bilgisayarlı tomografi şiddet indeksi-CTSI) arasındaki ilişki retrospektif olarak incelendi. Çalışmamızda biliyer pankreatit tanılı hastalarımızın yaş ve cinsiyet özellikleri literatür ile uyumlu bulunmuştur. Ayrıca hastalarımızda en sık başvuru semptomu karın ağrısıdır ve bu da literatür ile uyumludur. Hastalarımızın yatış süreleri ile Revize Atlanta Kriter Şiddeti, Ranson skoru, Balthazar Skoru, Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeksi(CTSI), BT'de pankreatik ödem, BT'de nekroz, BT'de ekstrapankreatik komplikasyon ve MRCP'de pankreatik ödem arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Ancak hastalarımızın yatış süresi ile cinsiyet, yaş, BT'de peripankreatik ödem, MRCP'de yaşa göre hesaplanan koledok çapı, MRCP'de koledokta taş varlığı ve MRCP'de pankreatik kanal çapı arasında istatistiksel anlamlı ilişkiler bulunamamıştır. Ranson skoru hastalığın şiddeti ve prognozunu gösteren çok sayıda skorlama sisteminden biridir. Hastalarımızın Ranson skoru ile yaş, yatış süresi, Balthazar skoru ve Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeksi (CTSI) arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ancak hastalarımızın Ranson skoru ile cinsiyer, Revize Atlanta Kriter Şiddeti, BT'de pankreatik ödem, BT'de ekstrapankreatik ödem, BT'de ekstrapankreatik komplikasyon, MRCP'de yaşa göre hesaplanan koledok çapı, MRCP'de koledokta taş varlığı, MRCP'de pankreatik kanal çapı ve MRCP'de pankreatik ödem arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler saptanamamıştır. Ranson skoru ve BT'de nekroz varlığı arasındaki ilişki hasta sayısının istatistiksel değerlendirme yapmak için yetersiz olmasından dolayı değerlendirilememiştir. Revize Atlanta Kriter Şiddeti pankreatitin şiddetini saptamaya ve prognozunu öngörmeye yardımcı olan bir sınıflama sistemidir. Bu sınıflama sistemi radyolojik bulguları (komplikasyonları) ve organ yetmezliği gelişim durumunu göz önüne alarak pankreatiti hafif, orta ve şiddetli olmak üzere 3 gruba ayırır. Çalışmamızda Revize Atlanta Kriter Şiddeti ile yatış süresi, BT'de pankreatik ödem, BT'de peripankreatik ödem, MRCP'de pankreatik ödem arasında istatistiksel anlamlı ilşkiler tespit edilmiştir. Ancak Revize Atlanta Kriter Şiddeti ile cinsiyet, yaş, Ranson skoru, Balthazar skoru, Bilgisayarlı Tomografi Şiddet İndeksi (CTSI), BT'de nekroz, BT'de ekstrapankreatik komplikasyon varlığı, MRCP'de yaşa göre hesaplanan koledok çapı, MRCP'de koledokta taş varlığı, MRCP'de pankreatik kanal çapı ile istatistiksel anlamlı ilişkiler bulunamamıştır. Çalışmamızda pankreatik ödemi değerlendirme açısından BT ile MRCP'nin ilişkisi değerlendirilmiş ve pankreatik ödemi değerlendirmede BT ile MRCP'nin anlamlı ilişkili oldukları görülmüştür. Ancak yapılan diğer çalışmalarda pankreatik ödemi saptamada MRG'nin BT'ye üstünlüğü ortaya konulmuştur, bu açıdan çalışmamızda literatür ile farklılık göstermektedir. Anahtar kelimeler: Akut pankreatit, prognoz, manyetik rezonans kolanjiopankreatografi