Akut pankreatit hastalarında bisap skoru ve CRP, CRP/albümin, RDW, nötrofil/lenfosit, platelet/lenfosit düzeylerinin akut pankreatit ciddiyetini belirlemedeki prediktif değerlerinin karşılaştırılması

Akut Pankreatit Hastalarında BİSAP Skoru ve CRP, CRP/Albümin, RDW, Nötrofil/Lenfosit, Platelet/Lenfosit Düzeylerinin Akut Pankreatit Ciddiyetini Belirlemedeki Prediktif Değerlerinin Karşılaştırılması Amaç: Çalışmamızda Ankara Şehir Hastanesi İç Hastalıkları ve Gastroenteroloji kliniğinde hospitalize edilen 500 akut pankreatit hastasında hastaneye başvuru anındaki BİSAP skoruna göre retrospektif olarak incelenen CRP, CRP/albümin, nötrofil/lenfosit (NLR), platelet/lenfosit (PLR) ve RDW değerlerini karşılaştırarak bu parametrelerin hastalık şiddetini belirlemedeki prediktif değerlerini saptanmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif olarak dizayn edilmiş, çalışmaya Ankara Şehir Hastanesi İç Hastalıkları ve Gastroenteroloji kliniklerinde Şubat 2019 – Mart 2020 tarihleri arasında hospitalize edilen 500 akut pankreatit hastası dahil edilmiştir. 18 yaş altı hastalar, gebe hastalar ve aktif malignitesi olan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Hastaların hastaneye başvuru anındaki BİSAP skoruna göre CRP, CRP/albümin, RDW, NLR, PLR değerlerinin karşılaştırılması planlanmıştır. Hastaların ölçülmüş olan parametreleri hastane bilgi sisteminden retrospektif olarak kaydedilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS versiyon 17.0 programı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Yapılan istatistiksel analizlerde p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza 247 (%49,4) erkek 253 (%50,6) kadın olmak üzere toplam 500 akut pankreatit tanısı almış olan hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalamaları 55,68±18,30 yıldı. 215 (%43) hasta 60 yaş ve üzerindeydi. BİSAP skorlamasına göre 388 (%77,6) hasta hafif akut pankreatit, 112 (%22,4) hasta ciddi akut pankreatit olarak değerlendirildi. Non-biliyer akut pankreatit olan 139 hasta, biliyer akut pankreatit olan 361 hasta saptandı. Diyabetes mellitus (DM) tanılı hasta sayısı 103 (%20,6), hipertansiyon (HT) tanılı hasta sayısı 183 (%36,6), Koroner arter hastalığı (KAH) tanılı hasta sayısı 74 (%14,8), diğer hastalıklar grubundaki hasta sayısı ise 151 (%30,2) olarak bulundu. Bütün hastalar incelendiğinde 23 (%4,6) hastanın hayatını kaybettiği görülmektedir. Ciddi akut pankreatit grubunda olanların hafif akut pankreatit grubunda olanlara göre yaş, WBC, nötrofil (NEU), NLR, PLR, RDW, CRP ve CRP/Alb değerleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek iken, platelet (PLT), lenfosit (LY) ve albümin (Alb) değerleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük bulunmuştur (p<0,001). ROC analizinde CRP için %70,54 sensitivite, %70,10 spesifite, CRP/Alb değeri için %71,43 sensitivite, %70,88 spesifite, RDW için %80,36 sensitivite, %30,30 spesifite, NLR için %75,00 sensitivite, %43,98 spesifite, PLR (PLT/LY) değeri için %55,36 sensitivite, %38,51 spesifite değerleri elde edilmiştir. Biliyer akut pankreatit grubunda non-biliyer akut pankreatit grubuna göre yaş, lenfosit (LY) (p<0,001), nötrofil (NEU) (p=0,006), NLR (p<0,001), PLR (p<0,001) değerleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek iken, albümin (Alb) değeri istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük olarak bulunmuştur (p<0,001). Biliyer akut pankreatit grubunda non-biliyer akut pankreatit grubuna göre 60 yaş ve üzeri olma ve kadın hasta oranları (p<0,001) anlamlı şekilde yüksekti. Ek olarak hipertansiyon oranı (p=0,024), mortalite oranı (p=0,010), BUN>25 (p=0,008) ve plevral effüzyon kriterlerini karşılama oranı (p<0,001) bu grupta anlamlı şekilde yüksek iken komorbiditelerden diğer hastalıklar oranı istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşük olarak saptandı (p=0,017). Sonuç: Çalışmamız sonucunda BİSAP skorlamasına göre ciddi akut pankreatit hastalarında hafif akut pankreatit hastalarına göre CRP, CRP/albümin, PLR, NLR ve RDW değerleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Yapılan ROC analizinde ölçülen bu parametrelerin tamamının hastalık ciddiyetini belirlemede prediktif değerinin yüksek olduğu, kolayca ulaşılabilen ve basit bir şekilde hesaplanabilen bu parametrelerin akut pankreatit hastalarında hastalık ciddiyetinin belirlenmesinde kullanılabileceği kanısına varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Akut Pankreatit, CRP, CRP/Albümin Oranı, RDW, Platelet-Lenfosit Oranı, Nötrofil-Lenfosit Oranı, BİSAP Skoru