Alloxan ile indüklenen diyabetli ratlar üzerine karamuk (Berberis crataegina DC.) etkisinin araştırılması

Giriş ve Amaç: Berberis türlerinde bulunan Berberinin, glukoz metabolizması üzerinde düzenleyici etkiye sahip olduğu bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı Berberis crataegina DC. bitkisinin köklerinden elde edilen ekstraktın alloksan ile oluşturulan diyabetli ratlar üzerindeki etkilerini incelemektir. Materyal ve Metot: Çalışmamızda 36 Albino Wistar erkek rat kullanıldı. Ratlar her grupta 6 adet olmak üzere 6 gruba ayrıldı. Gruplar; 1. Sağlıklı kontrol grubu, 2. Diyabetli kontrol grubu, 3. Sağlıklı ve Berberis crataegina DC. su ekstresinin 600 mg/kg uygulanan grup, 4, 5 ve 6. gruplar diyabetli ve farklı dozlarda (dördüncü gruba 150 mg/kg, beşinci gruba 300 mg/kg, altıncı gruba 600 mg/kg) Berberis crataegina DC. su ekstresi uygulanan grup olarak belirlendi. 1. ve 2. grup hariç, diğer gruplara 19 gün intragastrik gavaj ile su ekstresi verildi. 5, 10 ve 19. günlerde ratların kuyruk veninden alınan kanlarda glukoz ölçümleri yapıldı. 19. günün sonunda ratlar sakrifiye edilerek alınan böbrek ve karaciğer doku örnekleri biyokimyasal ve histopatolojik olarak incelendi. Bulgular: Yapılan biyokimyasal analizler sonucunda diyabetli tedavi gruplarının ALP, AST, ALT, HbA1c, serum insülin, kan glukoz düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı (p<0.005) azalma görüldü. Bitki ekstresinin artan dozuna bağlı olarak antihiperglisemik etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Özelikle yüksek doz gruplarında böbrek ve karaciğer dokularında istatistiksel olarak (p<0.05) iyileştirici etkilerin olduğu gözlemlenmiştir. Sonuç: Berberis crataegina DC. kökü su ekstresinin diyabetin meydana getirdiği komplikasyonlar üzerine olumlu etkisi olduğu tespit edildi. Yapılacak ileri düzey çalışmalarla desteklenmesi halinde bu bitkinin yeni sentezlenecek anti-diyabetikler için bir kaynak olabileceği kanaatindeyiz. Anahtar kelimeler: Alloksan, Berberin, Berberis crataegina DC., Diabetes mellitus