Alternatif ofislerin geleceği ve gayrimenkul sektörü üzerindeki olası etkileri

Tez çalışması kapsamında, artan mobilite ve esnek çalışma ile birlikte gün geçtikçe sayıları artan alternatif ofisler – hazır ofisler, katılımcı çalışma (co-working) alanları vb. – mercek altına alınarak, bu artışın altında yatan ana etmenler – teknolojik gelişmeler, işveren ve çalışan eğilimleri – irdelenmiştir. Hem global, hem İstanbul özelindeki bulgular ışığında, ofis kavramının geleceği hakkında öngörülerde bulunulmuş ve gayrimenkul sektörü üzerinde oluşabilecek etkiler üzerinden alınması gereken aksiyonlar örneklenmiştir. Çıkarımlar, birkaç farklı yöntem vasıtasıyla yapılmıştır: Literatür araştırmaları, anket çalışması, vaka analizi ve mülakatlar. Literatür araştırmalarından ofislerin tarihsel gelişimini, teknolojik gelişmeleri, çalışan ve işveren eğilimlerini ortaya koymak için faydalanılmıştır. Anket çalışması aracılığıyla, İstanbul'da hizmet sektöründeki beyaz yakalıların eğilimleri saptanmış, beklentiler ve mevcut durum arasındaki farklar üzerinden içgörüler oluşturulmuştur. Vaka analizi metodu, alternatif ofislerin işverenler tarafından bir maliyet avantajı olarak nasıl kullanılabileceğini gözler önüne sermek için kullanılmıştır. Gayrimenkul profesyonelleri ile yapılan mülakatlar ise, sektör üzerinde beklenen etkinin ve bu etkiyi bir avantaj olarak kullanmak için uygulanabilecek stratejilerin belirlenmesine yardımcı olmuştur. Sonuç olarak, mobil ve esnek çalışmanın ivmelenerek artması ve bu dönüşümün ofis kavramı üzerinde önemli etki yaratması beklenmektedir. Ana beklentilere bakıldığında, birden fazla lokasyonda fiziksel ofis erişimi sağlanabilmesi ile ilham veren, daha katılımcı ofis mekanları tasarlanmasının daha da önem kazandığı gözlemlenmektedir. Değişen beklentileri karşılayacak stratejileri uygulayan geliştiriciler, çalışan başına kiralanan alanların azalması durumunda dahi avantajlı konumlarını güçlendirebileceklerdir. Sektördeki diğer meslek kolları olan mimarların tasarım anlayışlarını, şehir plancıların ise yer seçim ve alan ihtiyacı ile ilgili perspektiflerini aynı doğrultuda güncellemeleri önem kazanacaktır.