Alzheimer hastalığı ve Lewy cisimcikli Demansta karar verme kapasitesinin değerlendirilmesi

GİRİŞ: Karar verme kapasitesi, mantıklı seçimler yapabilme kabiliyetini ifade eden üst düzey bir yürütücü işlevdir. Erken evrede yürütücü işlevlerde bozulmanın görüldüğü demans sendromunda karar verme kapasitesi özellikle klinik bir çalışma söz konusu olduğunda yeterince araştırılmamıştır. AMAÇ: Erken evre Alzheimer hastalığı (AH) ve erken evre Lewy cisimcikli demans (LCD) hastalığında karar verme kapasitesinin değerlendirilmesidir. METOD: Bu çalışmaya erken evre Alzheimer hastası (n=23), erken evre Lewy cisimcikli demans hastası (n=15) ve sağlıklı kontrol (16) olmak üzere toplam 54 kişi dahil edilmiştir. Alzheimer ve Lewy cisimcikli demans hastalarının iç görülerini değerlendirmek için Klinik İç Görü Skalası (CIRS) kullanılmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların ve sağlıklı kontrollerin bilişsel, işlevlerini değerlendirmek için Addenbrooke Kognitif Muayenesi (ACE-R) ve karar verme kapasitelerini değerlendirmek için MacArthur Karar Verme Kapasitesi Değerlendirme-Klinik Araştırma (MacCAT-CR) ölçekleri uygulanmıştır. Grupların kendi aralarındaki iç görü, bilişsel işlevler ve karar verme kapasiteleri Dunn's Posthoc Çoklu Kıyaslama Testi ile kıyaslanmıştır. Tüm test puanlarının MacCAT-CR ile korelasyonu Spearman Korelasyonu Analiz yöntemi ile araştırılmıştır. BULGULAR: Karar verme kapasitesini yansıtan MacCAT-CR ölçeği ile yapılan korelasyon analizlerine göre, Alzheimer hastalığı grubunda ACE-R testi ve bu testin alt alanları olan dikkat ve oryantasyon, bellek ve görsel-mekansal işlevler test sonuçları ile MacCAT-CR skorları arasında anlamlı korelasyon olduğu gözlenmiştir. Lewy cisimcikli demans grubunda ise ACE-R testi ve bu testin alt alanları olan dikkat ve oryantasyon, sözel akıcılık ve dil test sonuçları ile MacCAT-CR skorları arasında anlamlı korelasyon olduğu gözlenmiştir. Buna karşın AH ve LCD gruplarının MacCAT-CR skorları arasında da istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Alzheimer hastalığı grubunda ve LCD grubunda iç görüyü yansıtan CIRS skorları ile MacCAT-CR skorları arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır. TARTIŞMA: Karar verme kapasitesi klinik çalışma söz konusu olduğunda hem erken evre Alzheimer hastaları hem de erken evre Lewy cisimcikli demans hastalarında bozuktur. Buna ek olarak karar verme kapasitesindeki bu bozulma, dikkat ve oryantasyon, bellek, sözel akıcılık, dil ve görsel-mekansal işlevlerdeki bozulma ile ilişkilidir.