Anadolu Orta Demir Çağ uygarlıklarında boğa tasvirleri

Ortaya koymuş olduğumuz "Anadolu Orta Demir Çağ Uygarlıklarında Boğa Tasvirleri" başlıklı tez çalışmasının konusunu, Anadolu Orta Demir Çağ uygarlıkları sanatında yer alan ve MÖ 900-600 tarihleri arasında betimlenen, boğa tasvirli sanat eserleri oluşturmaktadır. Yapılan bu çalışma; Urartu, Geç Hitit, Frig, Lidya ve Likya uygarlıklarına ait sanat eserleri üzerinde bulunan boğa betimlerinin ikonografik ve tipolojik analizlerini yapmayı, yapılan bu analizler sonucunda, uygarlıklar arasındaki kültürel ve sanatsal etkileşimin boyutlarını ortaya koymayı ve söz konusu boğa betimli eserleri, boğanın sosyo-kültürel konumuyla bir bütün halinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma sonucunda ortaya konulması planlanan hedeflerden bir diğeri de, boğa figürünün sanatsal ve kültürel kimliğine ilişkin tüm verileri tek bir araştırma başlığı altında toplamaktır. Bu bağlamda, literatür taramaları sonucu elde edilen 277 eser üzerinde, uygarlıkların boğa figürüne yüklemiş oldukları kültürel anlamlar da dikkate alınarak incelemeler yapılmıştır. Yapılan bu incelemeler sonucunda boğa figürünün kültürel açıdan dini, krali, ekonomik ve astrolojik nitelikli birçok farklı kavramla ilişkisi bulunduğu anlaşılmıştır. Boğa figürleri sanat eserlerinde; tek başına bir figür olarak tasvir edilebildiği gibi boğa uzuvlarının çeşitli şekillerde kombine edildiği mitolojik yaratıklar şeklinde de resmedilmiştir. Boğaların, üzerlerine resmedildiği sanat eserlerine ağırlıklı olarak tanrısal düşüncelerle işlendiği tespit edilmiştir. Buna ek olarak, Tanrısal nitelikli düşüncelerin yanı sıra boğanın bir kralı veya Boğa (Taurus) takımyıldızını temsil etmek amacıyla tasvir edildiği eserler de mevcuttur. Boğa figürünün Demir Çağ uygarlıklarındaki sanatsal ve kültürel konumunun, Anadolu'da Neolitik Dönem'den beri süregelen köklü bir sanatsal ve kültürel geleneği yansıttığı görülmektedir. Boğa betimli eserler, Demir Çağ öncesi ve sonrasına tarihlendirilen toplumlarına ait birçok yerli ve yabancı sanat ögesini üzerlerinde barındırmaktadır. Bu durum Anadolu Orta Demir Çağ uygarlıklarının, farklı kültürlerle etkileşim halinde olduğunu göstermesi acısından önem arz etmektedir.