Description
101 theses under this subject heading
L'analyse comparative des textes d'audiodescription français et Turc de «le parfum: Histoire d'un meurtrier» baseée sur les lignes directrices d'ADLAB
À l'instar de la technologie qui s'est développée après le nouveau millénaire, l'intégration des médias audiovisuels dans la vie humaine sous de nombreux aspects a augmenté plus que jamais. Cette situation a rendu la traduction audiovisuelle, un type de traduction multi-sémiotique et multimodale, beaucoup plus visible dans la traductologie. Étant le représentant hyposémiotique du type de traduction pour l'accessibilité dans le domaine de la traduction audiovisuelle ayant ses propres règles d'application, l'audiodescription est appliquée pour les personnes aveugles et malvoyantes qui ont un accès limité ou aucun accès aux visuels. Pour l'audiodescription, il existe plusieurs lignes directrices établies par de nombreuses institutions et organisations à travers le monde qui sont préparées pour améliorer la qualité et pour établir des normes internationales. L'une de ces lignes directrices est l'Audio Description : Lifelong Accessibility for the Blind and Visually Impaired (Accessibilité tout au long de la vie pour les aveugles et les malvoyants) ou brièvement ADLAB, qui a été soutenue par l'Union européenne et partagée avec le public international en 2014 et elles sont le produit final du projet du même nom. Dans ce mémoire, les profils d'audiodescription de la France et de la Turquie seront présentés tout comme les pays participants du projet ADLAB. Le film choisi comme corpus du mémoire sera analysé à la lumière des éléments discutés dans les lignes directrices d'ADLAB sur la rédaction des textes d'audiodescription, et une analyse comparative des textes d'audiodescription turcs et français du corpus sera effectuée. Cette analyse vise à révéler les différences entre les textes d'audiodescription créés par des descripteurs appartenant à des cultures différentes dans divers pays et à déterminer ainsi les différences interculturelles dans le domaine de l'audiodescription.
Metinlerarasılık bağlamında eskatoloji mitleri ve dini literatürde kıyamet tasvirleri
Mitolojiye dair anlatılar ve dini metinler, yeryüzünün tüm uygarlıkları için önemli olmuştur. İnsan topluluklarının manevi ihtiyaçlarından teşekkül eden mit ve din pek çok toplumca kutsal sayılmış ve kutsal olanın özünü anlatmışlardır. Evrenin, yeryüzünün ve varlıkların nasıl var olduğu ve varlıkların yok olmasının nasıl gerçekleşeceği dini anlatıların ve mitlerin önemli bir alanını oluşturur. Mitolojiler ve dinler sadece evrenin nasıl ortaya çıktığı sorusunun cevabını vermemişler, bunun yanı sıra insanların bilmedikleri birçok konuya ışık tutmuşlardır. Cevabı bilinmeyen konulardan biri de insanların ve evrenin sonunun nasıl olacağıdır. Din bu konuya net cevaplar verir. Tıpkı din gibi eskatoloji denilen mitoloji türü de evrenin ve insanların sonunun nasıl olacağı sorunsalına yanıtlar verir. Tam da bu noktada eskatolojiye dair anlatıların birçoğu dini anlatılarla uyum içerisinde görülür. Tezimizin konusu da dini anlatılarla eskatolojik anlatıların kesiştiği noktaları tespit etmektir. Dünya üzerinde yaşamış ve yaşamakta olan tüm medeniyetlerde, mitoloji ve onun özelinde eskatoloji ile ilgili inanışlar, diğer bütün inançlar arasında önemli etki alanına sahiptir. Yaşayan tüm kültürler için kutsal kabul edilen mitler, insan toplumlarının genel ihtiyaçlarından sonra ortaya çıkmıştır. Mitolojik ve özellikle eskatolojik inanç ve anlatılar, yeryüzünün hemen tüm uygarlıklarında en az diğer inançlar kadar önemli etkiye sahiptir. Dini gelenekler söz konusu olduğunda dogmatik bir inanç sistemi olarak kabul ediliyor olsa da bu çalışmada mitler ve özellikle eskatoloji mitleri ve dini anlatılar arasındaki benzerlik ve farklılıkları ayrıntılı bir şekilde inceleme fırsatı yakalanacaktır. Böylece insanlık tarihine farklı bir bakış açısı da kazanmak mümkün olacaktır. Belki de mitik anlatıların ve dinin kökenlerine inmek mümkün olacaktır. Din ve mitolojinin kesişim noktaları da tespit edilebilecektir.
Representation and evolution of the monster and monstrosity in the late Victorian and Early Edwardian gothic novel
In their origin, monsters are signs of difference and a warning. As the embodiment of difference, monster stands as the signifier of the other, demarcating those whom societal norms deem dangerous or deviant. Providing a contrast by which the human can define itself, the monster is an essential figure in the dialectic relationship of the self and other, acting as a mirror to humanity. Warning against a myriad of dangers, it is the manifestation of historically and culturally conditioned fears. Accordingly, monsters embody a variety of fears threatening self-identity and society, corresponding to the changes in different periods and their consequences in time. In this light, the late Victorian and early Edwardian Gothic fictions are significant in their abundance of monsters. Looking at four manifestations of the monster at the end of the nineteenth century, this study aims to evaluate the Victorian monster and the ways it changes in tandem with the historical background, which created the impetus in the evolution of monstrosity. Reading the monster as a cultural category, this dissertation traces the changing forms of monstrous representation in Robert Louis Stevenson's The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1886), Bram Stoker's Dracula (1897), Florence Marryat's The Blood of the Vampire (1897), and Walter de la Mare's The Return (1910). Arguing that over the course of the nineteenth century, Gothic monsters shifted from tangible, external forms of monstrosity to an invasive, inherent danger capable of transforming both the individual and social body, this study concludes with a monster that evolves into a complete loss of selfhood. In this sense, this dissertation aims to unfold how the ideals and fears of a society are mirrored in the representations of otherness, and their evolution through the changing forms of monsters, in relation to the socio-cultural, political and literary circumstances.
Analyse de la traduction Française du roman de Leylâ Erbil "Une Drôle de Femme" et construction de la féminité dans le contexte de la traduction féministe
L'écriture féminine joue un grand rôle dans la formation de la conscience féministe et de la sous-culture féminine. Selon la théorie féministe, le langage masculin est transformé par le discours féminin. Leylâ Erbil est l'un des noms qui ont remarquablement contribué à l'écriture féminine turque. Le discours féminin occupe une place importante dans les romans, car elle utilise souvent des personnages féminins et raconte ses histoires en utilisant une perspective féminine en suivant de l'idéologie qu'elle adopte. De plus, Erbil inclut délibérément dans ses romans diverses constructions de la féminité, en dehors des constructions traditionnelles. Pour cette raison, il est important de préserver la voix féminine et la construction de la féminité pendant la traduction. Avec cette étude, on examinera tout d'abord l'idéologie de Leylâ Erbil imprégné sur sa vie littéraire, et on définira le processus de lecture orienté vers la traduction de l'écriture féminine, qui a un contexte intertextuel par rapport à la théorie féministe. À la lumière des données relevés, le roman de Leylâ Erbil « Tuhaf Bir Kadın » et la traduction française du roman « Une Drôle de Femme : Trajectoire d'une féministe dans la Turquie des années 60 » seront examinés de manière comparative. L'objectif de cette étude est de révéler à quel point la traduction française est marquée par le discours féministe et la construction de la féminité, qui a été délibérément utilisée en turc au niveau du contenu, du style et de la forme, et de voir à quel point la voix féminine est saisie dans la traduction. Mots Clés Traduction féministe, écriture féminine, discours féminine, traduction descriptive, théorie féministe
Portrayals of love and lovers in translations of popular songs: Turkish popular music's translation into / from English and Arabic
This thesis investigates portrayals of love and lovers in Turkish popular music's translation from/into English and Arabic. With the aim of finding answers to the questions of what are the similarities and/or differences between the source songs and target songs in terms of their portrayals of love and lovers, what translational strategies are used in song translations, and how can certain aspects regarding portrayals of love and lovers be categorized, the thesis presents a descriptive and comparative analysis of the selected source and target songs within a theoretical framework consisting of the concepts of skopos (Vermeer 1996), translation norms (Toury 1995) and domestication-foreignization (Venuti 2008). Analysis of the songs under investigation reveals that the similarities and/or differences between the source and target songs concerning the portrayals of love and lovers are resorted to in accordance with their translators' goals, i.e., skopoi. One possible skopos for all target songs analyzed in the present thesis might be argued to be the goal of making the final products successful and popular. Thus, it can be argued that the translators do not only translate lyrics but also import the success and popularity potential of the source songs. Yet, the results of the analysis also display that the semantical content of the source songs has not been always rendered as closely as possible in the target songs. Thus, it can be concluded that the changes in matricial or textual-linguistic norms might be done in order to conform to the aesthetic, ideological, or cultural expectancies of the target audiences, while the similarities to the source songs can be related to the intention of serving new types of genres or ideas and importing their features to the target audience. On the basis of the findings of the analysis of the songs, the thesis also suggests a categorization for analysis of portrayals in song translations which consists of six categories that are point of view, focus, tone, cultural changes, writing style, and aesthetics. The suggested categorization, however, does not imply dichotomies as a translator may choose to apply multiple strategies at different parts of the target song lyrics that may be described with all or some of the categories.
Türk tasvir sanatında Osmanlı'dan günümüze portre ve kimlik sorunsalı
Türk tasvir sanatlarının tarihi çok eskiye dayanır. Türk kültürü, göçler ve savaşlarla geçen yüzyıllar boyunca pek çok yabancı kültürle etkileşim içine girmiş ancak erimemiş, gelişmiştir. İlk resimsel örneklerini gördüğümüz Uygur tasvirlerinden bu yana sanatçılar teknikleri ne olursa olsun insana bakmaya devam etmiş, çağlarına ışık tutacak belgesel nitelikli eserler üretmeyi sürdürmüşlerdir. Böylelikle portrecilik tarihi, sosyolojik anlamda insana bakışımızın ve varoluş tarihimizin de bir anlatıcısına dönüşür. Suret tasvirlerimizin izini sürdüğümüz bu çalışmada, Osmanlı'dan günümüze uzanan süreçte, ümmet kültüründen birey kültürüne eviriliş sürecimizin resim sanatımıza yansımaları araştırılmakta; kültürel, sınıfsal ve cinsel temsiliyetler içinde yüze ve bedene bakışımız nasıl değişti gibi sorulara cevap aranmaktadır. Bireyselliğe geçiş sürecimiz; muhalif duruşlarını sergilemekten çekinmeyen, zamanın ruhunu yakalarken taklitçiliğe düşmeyen, insanla beslenen, sorunlarla bireysel anlamda özdeşleşebilen avangard Türk sanatçıları içinden bir seçki yaparak seçili sanatçılar ve eserleri üzerinden incelemeler ile vurgulanmaya çalışılmıştır.
Urartu yazıtları ile tasvir sanatında kale ve tapınaklar
Bu çalışmada, bugüne değin ortaya çıkarılmış Urartu yazıtları ile Urartu tasvirli eserler üzerinde karşılaşılan Urartu kale ve tapınakları değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda yer alan yazıtlarda genel olarak yapıların inşası ve hangi kral döneminde yapıldığı dile getirilmiştir. Fakat ne yapının inşasında kullanılan malzemeden ne de mimari yapının detayları hakkında herhangi bir bilgi verilmemiştir. Tasvirli eserlerde kale tasvirline en ince ayrıntısına kadar yer verilmiştir. Tasvirli eserlerin bazılarında taş temelin uygulandığı görülmektedir. Genel olarak kale tasvirlerinde koruma kuleleri betimlenmiş ancak bazı örneklerde ise betimlenmemiştir. Kale kapıları çift kanatlı olarak işlenmiş, bunu belirtmek için de bir taraf çizgilerle taranmıştır. Kapının hemen üzerinde yer alan kuşakta süs amaçlı zikzaklar yer almaktadır. Genel olarak kale duvarları üzerinde koruma amaçlı yapılmış dendaneler yer almaktadır. Bazı örneklerde dendanelerin alt kısımlarına gözetlemek için pencere açıklığına yer verilmiştir. Ön cephe tasvirlerinin bazılarında pencere açıklığına rastlanılmaktadır. Tespit edilebilen tapınak tasvirleri iki örnekle sınırlıdır. Kale tasvirlerine oranla daha sade bir şekilde işlenmişlerdir. Kule tipli olarak yapılmış tapınak tasvirlerinde kapı, çift kanatlı olarak işlenmiştir. Urartu devletiyle çağdaş olan Asur devletinin sanatına yansımış Urartu kaleleri ile Urartu tasvir sanatına yansımış kale tasvirlerine bakıldığında ortak özellikler taşıdığı göze çarpmaktadır. Ancak Asur örneklerinde Urartu tasvirlerine oranla daha az ayrıntı yer almaktadır.
Yeni Assur Krallığı'nda haremağaları
Tez çalışmamızda buluntularına rastlanan Haremağalarıyla ilgili betimlemelerin değerlendirilmesi yapılmıştır. Haremağaları ile ilgili bilgileri yazılı kaynaklardan ve tasvirli sanat eserlerinden edinmekteyiz. Bu bilgiler ışığında haremağalarının birçok görevinin olduğunu da anlamaktayız. Haremağalarının işlendiği konular, çoğunlukla saray kabartmaları ve mühürler üzerinde gösterilmiştir. İşlenen konular bütünlüğüne bakıldığı zaman Haremağaları kimi zaman kral ile beraber görülürken kimi zaman tek başına görülmektedir. Yeni Assur döneminde Haremağalarının gösterildiği betimlemeler genellikle III. Şulmanu- aşerid (MÖ 858-824), III. Tiglat- Pileser (MÖ 745-727), Şarrukin (MÖ 721-705), Sin-ahhe- riba (MÖ704-681) dönemine aittir. Assur görsel sanatları dışında Haremağaları birçok yazılı metinde karşımıza çıkmıştır. Bu yazılı metinlerde Haremağalarının Assur Krallığı içindeki önemleri de anlaşılmaktadır. Urartu ve Geç Hitit dönemlerine ait mühürlerde Yeni Assur özellikli görsel verilere ve benzer sahnelere bakıldığında Yeni Assur, Urartu ve Geç Hitit arasındaki ilişkiyi görmek mümkündür. Anahtar Kelimeler: Haremağaları, Baş Hadım, Harem, Yeni Assur, Urartu, Geç Hitit. Sayfa Sayısı: 151 Tez Danışmanı: Dr. Ögr. Üyesi İsmail COŞKUN
Ecological nostalgia in the collection of poems of indian American poet Joy Harjo
In this study, the nostalgic content of naturalism makes it clear to become more familiar with the characters and the inner state of the sympathetic mind. It requires a more precise examination of the language used by the poet and the psychology in conjunction with literature. The internal and unconscious mind of Harjo examines the extent and frequency of inevitable effects usually used in the form of a symbol in her poems. The metaphor in her poems serves the word, theme, meaning, and community. Her symbols support national-patriotic, organic origins, and the most outstanding of typical elements. She does not merely describe but blends the description of nature with human states and thoughts, and then reveals itself in symbolic indications. Harjo, with descriptive and interpretive nature, experiences the shade reporting of her observation. In addition to describing the components of the environment around her, she explains the identified equality between the creatures. It is nature-oriented that Harjo considers herself to be part of it, in an informative way with her personified verses. Therefore, this study criticizes three collections of her poems: She Had Some Horses, Conflict Resolution for Holy Beings, and A Map to the Next World. Keywords: Psychology, symbolist, metaphor, nature, Harjo, descriptive
Urartu'da hayvanlar ve karışık yaratıklar üzerinde duran Tanrı tasvirleri
Bu çalışmada, bugüne değin ortaya çıkarılmış Urartu tasvirli sanat eserleri üzerinde görülen Hayvanlar ve Karışık Yaratıklar Üzerindeki Tanrı Tasvirleri değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda yer alan tanrı tasvirleri, bu tasvirli eserlerin üzerindeki tanrının ikonografyası ve yapıldığı malzemenin cinsi hakkında bilgi verilmiştir. Urartu tasvirli sanat eserleri üzerindeki tanrı tasvirleri detaylandırılarak ayrıntıya inilmiştir. Urartu Tanrı tasvirlerinde Tanrı Haldi, Tanrı Teişeba ve Tanrı Şivini en sık işlenen tanrılardandır. Tanrılar genellikle aslan ve boğa, üzerinde gösterilmiştir. Hangi tanrıyı temsil ettiğini kesin olarak bilmediğimiz bir grup tanrı karışık yaratıklar üzerinde tasvir edilmiştir. İşlenen tanrılar genellikle ya savaş pozisyonunda ya da selamlama jest pozisyonunda gösterilmiş. Tanrıların başlarında farklı şekillerde mertebeye göre polos başlıklarda çıkınılar gösterilmiş olup ellerinde çeşitli nesneler tutarken tasvir edilmiştir. Yaptığımız bu çalışmada genel itibarıyla Urartu kemerleri, kalkanları, adak levhaları, mühürler ve mimari yapılar üzerinde işlenmiş hayvan veya karışık yaratıklar üzerinde duran tanrı tasvirleri işlenmiştir. Yaptığımız çalışmada Urartu sanatının farklı eserler üzerindeki tanrı tasvirlerinin işlenişi, analizi, ikonografyası uygun olarak ele alınıp değerlendirmeler yapılmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda Urartuların sanatsal faaliyetler içerisinde kayda değer gelişmeler görülmektedir.
Eleştirel okuma tasviri bibliyografyası
Çalışmada 1989-2017 yılları arasında Türkiye'de eleştirel okuma ile ilgili yapılmış olan tez, makale ve kitap çalışmaları incelenmiştir. Tasviri bibliyografya ile bu alanda çalışma yapmak isteyen kişilere, bilgilere ulaşma ve zaman açısından kolaylık sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmada betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Literatür taraması sonucunda 30 tane makale, 24 tane tez ve 5 tane kitaba ulaşılmıştır. Ulaşılan çalışmalar künye, amaç, yöntem, sonuç ve anahtar kelimeler şeklinde ele alınarak incelenmiştir. İncelenen bazı çalışmalarda daha detaylı bilgiler verebilmek için alıntılar yapılmıştır. Çalışmada incelenen eserler, eleştirel okuma konusunda ülkemizde yeterli sayıda çalışma yapılmadığı, gelişen dünya şartlarında eleştirel okumanın gerekliliğinden dolayı bu alanla ilgili daha fazla çalışma yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Eleştirel Okuma, Tasviri Bibliyografya, Bibliyometri.
Tarihi betimgelerden hareketle geliştirilen karakter tasarımlarının incelenmesi
Karakter tasarımları, görsel iletişim tasarımı bağlamındaki canlandırma çalışmalarında, oyun tasarımlarında, grafik romanlarda, marka/maskot vb. uygulamalarında her geçen gün daha da önem kazanan birer grafik tasarım göstergesidir. Görsel göstergelerden olan karakterlerin; görüntülerinde yansıyan duygu, düşünce, kültürel değerler vb. ögeler açısından iyi planlanarak gerçekleştirilmesi, nitelikli bir karakter ortaya koymak açısından önemlidir. Bu yaklaşımlar doğrultusunda; tarihi betimgelerin, uygarlıkların yaşam biçemlerinin varlığını sürdürmesi, tanıtılması, korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması ereğiyle etkili bir biçimde kullanılması önemlidir. Çünkü, söz konusu alanda yapılmış karakter tasarımı uygulamalarının içeriğe uygunluk, özgünlük, yaratıcılık ve estetik yönden nitelikli kullanımları hem biçim hem de hedef kitle bağlamında etkiyi arttırabilmektedir. Dolayısıyla da, tarihi betimgelerin çağcıl ve özgün karakter tasarımları yoluyla evrensel boyuta taşınması ve tanınırlığının sağlanması mümkün olabilmektedir. Bu tez çalışmasında tarihi betimgelerden hareketle oluşturulan karakter tasarımlarını araştırarak önemini vurgulamak, sorunlarını belirlemek, belirlenen sorunların çözümü için öneriler geliştirmek, geliştirilen öneriler ışığında kuramsal bir çalışma ortaya koymak ve uygulamalar gerçekleştirmek amaçlanmaktadır. Bu bağlamda Anadolu uygarlıklarında öne çıkmış tarihi betimgelerden hareketle, müze mağazalarına sunulmak üzere hediyelik eşya tasarımına dayalı uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Müze mağazaları, müze ziyaretleri sırasında ziyaretçilerin en çok ilgi çeken yerlerden biri olmaktadır. Dolayısıyla müze mağazaları, uygarlıkların tarihi mirası ve kültürel değerlerini aktarmada; bu değerlerin korunması, hatırlanması ve tanıtılmasında önemli bir yere sahiptir. Günümüzde tarihi betimgelerden hareketle çeşitli karakterler tasarlanmış olsa da sayıları oldukça azdır. Bu çalışma ile amaçlananlardan biri de Türkiye müzelerinin hediyelik eşya bağlamında dünya müzeleriyle rekabet gücüne katkı yapmaktır. Beş bölümden oluşan araştırmanın birinci bölümünde girişe yer verilmektedir. İkinci bölümde tarihi betimgelere değinilmekte, Dünya'da ve Türkiye'de öne çıkan tarihi betimgeler ve kavramlar hakkında bilgiler verilmektedir. Üçüncü bölümde karakter tasarımı konusuna değinilmektedir. Dördüncü bölümde tarihi betimgelerden hareketle geliştirilmiş karakter tasarımlarının incelenmesi yer almaktadır. Beşinci ve son bölümde ise uygulama çalışması irdelenerek sunulmaktadır. Anahtar Sözcükler: Tarihi betimge, karakter, karakter tasarımı, görsel iletişim, grafik tasarım, müze, hediyelik eşya.
Geleneksel gölge oyununun grafik tasarım açısından çözümlenmesi ve gölge oyunu karakter tasarımı
Gölge insanlığın başlangıcından beri vardır ve var olmaya devam edecektir. Gölge oyununun insanlar üzerinde her zaman mistik ve büyülü bir etkisi bulunmaktadır. Yüzyıllardır var olan tarihin izlerini ve katmanlarını içerisinde barındıran Karagöz, Türkler için oldukça önemli bir kültür mirası ve kültürel bellektir. Tezin amacı Karagöz'ün müzelik değerinin korunarak, geleneksel yöntem olan deri üzerine güncel teknik ve güncel tasarımlarla yeni karakterler tasarlamaktır. Tez altı bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde Geleneksel Türk Seyir Sanatları içerisinde Kukla Tiyatrosu, Orta Oyunu ve Karagöz ile ilgili bilgi verilmektedir. İkinci bölüm Dünya'da Gölge Oyunu başlığının altında Asya ve Avrupa'da gölge oyunu ile ilgili bilgiler içermektedir. Üçüncü bölümde Karagöz'ün tarihi, yapımı, oynatılması, oyunda yer alan karakterler, Karagöz oyunları, sanatçıları, Karagöz'de müzik, Unesco ve Karagöz ile ilgili konular anlatılmaktadır. Dördüncü bölümde Karagöz ustaları ile yapılan görüşmeler, beşinci bölümde Karagöz'ün tasarım açısından incelemeleri bulunmaktadır. Altıncı bölümde ise uygulama çalışması yer almaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği ve literatür taramasından faydalanılmıştır. Tezin amaçları doğrultusunda uygulama çalışması yapılmıştır. Türk Gölge Oyununun grafik tasarım alanında yapılacak çalışmalarda yer almasının gelecek kuşaklara aktarılması ve sürdürebilirliğinin sağlanması açısından fayda sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Karagöz, Hacivat, Türk Gölge Oyunu, Dünya Gölge Tiyatrosu, tasvir, karakter tasarımı.
İnançlardaki cehennem tasvirlerinin sanatta duyguların ifadesi olarak yorumlanması
Neredeyse tüm dinlerde ölümden sonra kötü insanların ruhlarının gideceği bir cezalandırma mekânı olarak cehennem inancı bulunmaktadır. Çeşitli dinlerde farklı isim ve kurgulamalara sahip cehennem anlatılarının ortak yanı buranın bir azap ve işkence yeri olmasıdır. Bu negatif özelliklere sahip olmasına rağmen cehennemin görsel tasvirleri ve sanatsal yorumlamaları, cehennem inancının ilk ortaya çıkışından günümüze kadar üretilmeye ve ilgi görmeye devam etmektedir. Sanatta cehennem kavramının tasvirleri, yorumlamaları ve metafor olarak kullanımları cehennem kavramının insan için mahiyetini incelemeye değer kılmaktadır. Cehennemin sanatta ve popüler kültürde, kendine önemli bir yer edinmesinin nedeni onu ortaya koyan dinlerin kurgulama nedenleri ile paraleldir. Dinlerde cehennem kavramının neden var olduğu ve insan için ne ifade ettiği incelendiğinde sanatta yer alan cehennem tasvirlerinin ve yorumlamalarının nedenleri ve mahiyeti üzerine değerlendirme yapılabilir. Cehennem kavramının acı, korku, nefret gibi duyguların ifadesinde metafor olarak kullanılabilmesi ona dini yönünden daha öte bir ehemmiyet kazandırmaktadır. Cehennem kavramının dünya yaşamına benzerliği onu insan zihninde diğer dini kavramlara göre daha gerçekçi kılarken, dünya hayatını da cehennem metaforu üzerinden anlatmak hayata gerçekçi bir yaklaşım sunmaktadır.
Kappadokia Bölgesi Bizans Dönemi duvar resimlerinde Anargyroi Hekim Aziz tasvirleri
Bu çalışmanın konusu Bizans sanatında ayrıcalıklı bir yere sahip olan Kappadokia Bölgesi'ndeki kayaya oyma kiliselerin duvar resimlerinde görülen Anargyroi hekim aziz tasvirleri ve ikonografisidir. Bu bölgedeki hekim aziz tasvirleri daha önce monografik bir araştırmaya konu olmamıştır. Anargyroi hekim aziz tasviri içeren 27 kilise, 2018 ve 2019'da gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında ziyaret edilmiş, belgelenmiş ve tezde katalog haline getirilmiştir. Hekim aziz tasvirlerinin Kappadokia örnekleri, Bizans anıtsal resminin diğer hekim aziz örnekleri ile karşılaştırılmış ve yerel farklılıklar ortaya konmuştur. Anargyroi azizlerin mesleki kimliği hekimlik tarihi kapsamında irdelenmiş ve Bizans toplumunda sosyal, dini, kültürel, siyasi ve tarihi değişimlerle 'hekimliği' belirleyen unsurlara değinilmiştir. Bizans hekiminin anıtsal resim sanatına yansımalarını takip edebilme amacı ile Bizans İmparatorluğu'nda hekimlik mesleğinin yüzyıllar içinde geçirdiği dönüşüm sanat tarihi ve tıp tarihi perspektifi ile ele alınmıştır. Ortaçağ tıp aletleri katalogları incelenmiş, böylelikle hekimlerin kullandığı tıp aletleri ve bunların Kappadokia duvar resimlerindeki tasvirleri karşılaştırılmıştır.
Vasily Vereshchagin'in Rus resim sanatındaki yeri ve eserlerinde izlenen oryantalist etkiler
Bu araştırma XIX. yüzyılın en önemli sanatçılarından biri olan Vasily Vasilyevich Vereshchagin'in Rus resim sanatındaki yeri ve Türk-İslam sanatı etkili oryantalist eserlerini konu almaktadır. İlgili eserlerden 66 tanesi örneklem olarak çalışılmıştır. XIX. yüzyılda Avrupa'da Doğu ülkelerine ve kültürüne karşı özel bir ilgi söz konusu olmuştur. Bu ilgi bir akıma dönüşerek aynı yüzyılda pek çok sanatçıyı etkileyen oryantalizmi ortaya çıkarmıştır. Oryantalizm akımı zamanla yayılarak yalnızca Batılı değil, Doğulu sanatçıları da etkisi altına almıştır. Böylece Doğulu sanatçılar da kendi kültürlerine Batı gözü ile bakmaya başlamışlardır. Eserlerinde gezdiği Doğu ülkelerini tema olarak kullanan sanatçılardan biri de araştırmanın konusu olan Vasily Vereshchagin'dir. Sanatçı çocukluğundan itibaren aldığı askeri eğitim katkısıyla ilk eserlerini doğa ve savaş teması altında üretmiştir. Varlıklı bir ailede doğmasına rağmen özellikle toplumsal sorunlara eğilerek ürettiği eserleriyle dönemine damgasını vurmuştur. Adalet ve eşitliğe olan inancını eserlerinde her daim vurgulaması da sanatçıyı özgün kılan diğer özellikler arasındadır. Sanatçının St. Petersburg'ta Güzel Sanatlar Akademisi'nde klasisizm ve Paris'te ünlü Fransız ressam Jean-Léon Gérôme'dan oryantalizm ağırlıklı eğitim alması üslubunun aynı dönemde yaşayan diğer sanatçılardan farklı bir noktaya gelmesinde oldukça etkili olmuştur. Burada edindiği bilgiler vasıtasıyla gerçekçi tutumunu oryantalizmle ortak paydada birleştirerek Türk-İslam sanatı bağlamında da incelenecek değerli eserler ortaya koymuştur. Zira sanatçı eserlerini üretirken Doğu'dan; özellikle Türk-İslam mimarisinden, Türk insanından ve Türk kültüründen yoğun olarak beslenmiştir. Araştırmada literatür taraması yönteminden yararlanılmıştır. Rusça, İngilizce ve Türkçe kaynaklardan faydalanılarak sanatçının eserleri analiz edilmiştir. Bu araştırma vesilesiyle Vasily Vereshchagin'in duyarlı, adaletli ve gerçekçi bir sanatçı olarak Rus resminde ulaştığı konumun ve eserlerindeki Türk-İslam sanatını dünyaya tanıtmasının önemi ortaya çıkarılmıştır. Sanatçı 1904 yılında hayatını kaybetmesine rağmen eserleri izleyici üzerinde aynı çarpıcı etkiyi yaratmayı başarmaktadır.
Antik Yunan ve Roma çağlarında mousa tasvirleri ve değişimi
Antik Yunan Mitolojisi'nde Musalar'ın en itibarlı tanrıçalar olduklarına inanılıyordu. Musalar'ın sanatının etkisinin hem tanrılar hem de insanlar üzerinde çok güçlü olduğu düşünülmekteydi. Bu nedenle Musalar'ın sihirli gücünü gösteren çok sayıda mitos vardı. Müzik ve Musa sözcüklerinin kökeninin aynı olması nedeniyle Antik Yunan'da birbirine çok yakın etkileşimi ve fonksiyonları olmuştur. Birbirlerini tamamlayıcı olarak kullanılmaktaydılar. Bu benzerliğin yanı sıra bu iki kavramın hemen görülmeyen çok derin sosyal ve felsefi tutumları da bulunmaktaydı. Antik Yunan düşüncesi müzik kültürü ve Musalar'ın mitolojisini aynı temelin üzerine inşa etmeye çalışmıştır. Buradaki ana fikir, ahlaki mükemmeliyet düşüncesidir. Bu nedenle Musalar'ın mitolojisinde etik ve ahlak soruları önemli bir yere sahipti. İyilik ve kötülük konseptleri, Musalar'ın mitolojisinde çok belirgin bir anlam almıştır. Ancak iyilik ve kötülük, ahlak ve ahlaksızlık gibi kavramlar bu mitoslarda son derece metaforik olarak belirlenmiştir. Soylarını Tanrı Zeus ve Bellek Tanrıçası Mnemosyne'den alan Musalar'a mitoloji tarafından onların doğumundan itibaren en olağanüstü nitelikler ve sınırsız güçler bağışlanmıştır. Mitolojinin Musalar'ın annesi olarak Bellek Tanrıçasını belirttiği düşünüldüğünde, Antik Yunan düşüncesi henüz erken felsefi dönemindeyken hafızanın ya da daha geniş anlamda değerlendirildiğinde zihin aktivitesinin, Musalar'ı temsil eden sanatların ve bilimlerin varlığı ve gelişmesi için bir zemin oluşturduğunun farkında olmuştur. Sanat yardımıyla ahlaki düzenleme ideali, hem ruhsal hem fiziksel açıdan ideal Musalar'ın karakterlerinde belirlenmiştir. Musalar'ın karakterlerinde sembolizm yoluyla bunlar ifade edilmeye çalışılmıştır. Bu mitolojide her şey bu idealin cazip olması için yapılmıştır. Musalar Mitolojisi güçlü bir estetik çekim göstermektedir. Ama onun değeri, çok güzel olsa da dış görünüşünde değil, sanatın etik gücü idealindedir. Bu düşünce insanı heyecanlandırıp öncelikle onu açıklayan efsaneler yaratır, sonra da onun üzerinde derinlik ve kapsam anlamında eşsiz olan felsefi teorileri oluşturmaktadır.
Audiovisuelles Übersetzen am Beispiel des Films "Goodbye, Lenin!" im Türkischen und Deutschen - Eine kulturvergleichende Untersuchung unter besonderer Berücksichtigung des semiotischen Aspektes
Communication media which address visual and auditory senses of individuals via sound and image are called audiovisual media. To fully understand audiovisual media such as movies in its totality may appear compelling for visually impaired individuals since sound and image are considered as primary transmission channels. Audiodescription can be described as a technique which uses special description methods to transfer the visual elements of a movie for visually impaired individuals and therefore can be regarded as intersemiotic translation. Compared to different translation types, audiodescription is a multidimensional process since audiodescription includes more than one transmission channels. This study traces first the history and methods of audiodescription and then positions the phenomenon in the theoretical framework of semiotics with reference to culture and translation studies. The thesis analyses the Turkish and German transfers of the visual elements of the movie "Goodbye, Lenin!" by Wolfgang Becker with particular focus on semiotics and concludes that the existing differences are caused by cultural factors.
Antik dönemde iskandiller
Bu tez kapsamında antik iskandiller üzerine daha önceden yapılmış olan az sayıdaki çalışmalar sonucu netleşmiş verileri toparlayıp, üzerine eklemelerde ve önerilerde bulunulmuştur. Günümüzde iskandil; kullanımı, kullanım sırasındaki hataları, kullanım alanları ve antik iskandil tasvirleri araştırılıp teorik veriler elde edilerek, antik metinler ile değerlendirilmiştir. Antik iskandil buluntuları, J. P. Oleson'un ve E. Galili, B. Rosen, D. Zviely'nin oluşturmuş oldukları tipolojiler üzerinden anlatılmıştır.
İbrahim Balaban'ın Türk Resim Sanatındaki yeri ve resimlerindeki Anadolu betimlemeleri
Bu araştırma, 1921 doğumlu sanatçı İbrahim Balaban'ın Türk resim sanatındaki yerinin ve resmindeki Anadolu betimlemelerinin bütünsel olarak değerlendirilmesini amaçlamıştır. 1948 yılında Bursa Hapishanesi'nde tanıştığı usta şair Nazım Hikmet ile sanat eğitimine başlayan Balaban'ın sanat dönemleri ve resimlerinin konuları da araştırmanın alt problemlerini oluşturmuştur. Türkiye'nin siyasal ve toplumsal durumunun Balaban'ın sanatına olan yansımaları, araştırmanın çatısını oluşturan bir diğer unsurdur. Araştırmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca Balaban'ın ailesiyle birebir görüşmeler yapılmış, oğlu Hasan Nazım Balaban'a, Balaban'ın hayatı ve sanatı hakkında çeşitli sorular yöneltilmiştir. Nazım Hikmet ile usta-çırak ilişkisi kendisine büyük değer katmış olmakla birlikte, Balaban'ın sanatsal başarısının önüne geçmiştir. Bu durum siyasi karalamaya maruz bırakılmasına, usta şairin gölgesinde anılmasına neden olmuştur. Bugüne kadar İbrahim Balaban'ın eserleriyle kapsamlı bir bilimsel araştırmaya konu edilmemiş olması bu araştırmayı adeta zorunlu hale getirmiştir. Köy kültüründen gelen Balaban'ın, Anadolu'yu ve Anadolu halkını anlatan resimlerinde, çeşitli sanat akımlarından izlere rastlanmaktadır. Dolayısıyla Balaban'ın sadece Naif Sanat anlayışıyla resim yapan bir ressam olduğu algısı doğru değildir. İbrahim Balaban'ın sanatında görünen özgünlük, yöresellik ve üslup çeşitliliği, sanatçının sanatın pek çok dalına hâkim olmasının başlıca sonucudur. Avrupa'da da tanınan, sergiler açan ve sayısız ödüle layık görülen Balaban, Anadolu'yu ve Anadolu halkını günümüzde en iyi şekilde temsil eden sanatçıların başında gelmektedir. Bu araştırma ile Balaban'ın kişilerden ve mekânlardan bağımsız olarak kendi kendini var eden ve yenileyen büyük bir sanatçı olduğu ve Türk sanatındaki haklı yeri ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın yapıldığı yıl 96 yaşında olan İbrahim Balaban, ileri yaşına rağmen atölyesinde sanatsal çalışmalarına devam etmektedir.
11-13. yüzyıl Selçuklu sanatındaki gezegen-burç tasvirlerinden çini panoya uyarlama
Antik çağlardan beri gökyüzünün gizemini çözmeye çalışan insanoğlu, gökte gördüğü cisimlere çeşitli anlamlar yüklemiştir. Özellikle geceyi ve gündüzü meydana getiren Güneş ve onun yokluğunda ortaya çıkan Ay ilahlaştırılmıştır. Dünya üzerindeki etkisini gözlemledikleri bu ilahi varlıkların yaşadıkları alem zamanla merak konusu olmuş ve gök, bilinçli olarak gözlenmeye başlanmıştır. İnançları gereği zamanı net bir şekilde hesaplaması gereken Müslümanlar, bunun için göğü bir takvim ve saat gibi kullanmışlardır. Hareket halinde olan gezegenleri ve sabit duran yıldızları dikkatle izlemiş ve gök biliminde kendilerini geliştirmişlerdir. Kendilerinden önce eski Yunanlılarca ortaya konmuş bilgi mirasına kendi bilgilerini gözlemlerini ekleyen İslam âlimleri, ilahlaştırdıkları göksel cisimler için fantastik bir evren tasarlamışlardır. Tasarlanan bu evrende gezegenlere insan vasıfları yüklenmiş ve yıldızlar çeşitli hayvan ve nesnelerle benzetilmiştir. Burçlar kuşağı da denilen hayali bir çember üzerinde sabit durduğuna inanılan on iki takım yıldızın ve yörüngeleri üzerinde hareket ederken bu yıldızlara uğrayan gezegenlerin insanoğluna mesaj verdiği düşünülmüştür. Gökten gelen bu mesajları okumak için astrolojiye ihtiyaç duyulmuştur. İslam coğrafyasında geniş topraklara yayılmış Selçuklu kültüründe astroloji, oldukça önemsenmiştir. Göğü gözleyip kehanetlerde bulunan müneccimler Selçuklu saray yaşamında ve savaşlarda danışman gibi görülmüştür. Kültürde bu kadar önemli bir yere sahip ilahi gezegenlerle, çeşitli şekillere benzetilmiş burç takımyıldızları, 11-13. yüzyıl Selçuklu sanatında da sıklıkla işlenen bir konu olmuştur. Selçuklu Devleti hâkim olduğu geniş coğrafyadaki sanatçıları tek bir otorite altında toplamıştır. Bu yetenekli sanatçılar da Selçuklu sanatı çatısı altında muhteşem eserler üretmişlerdir. Bu çalışmada Selçuklu sanatının maden, taş kabartma, minyatür, seramik, çini gibi sanat dallarında görülen gezegen-burç tasvirleri incelenmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda eserlerde tekrar eden motif, figür ve sahneler tespit edilmiştir. Eser metninde her gezegen ve burca ait tasvir detaylarına değinilmiş ve karakteristik özellikleri vurgulanmıştır. Özellikle maden sanatında sıklıkla görülen astrolojik tasvirler, incelenen eserlerin büyük çoğunluğunu oluşturmuştur. Asıl odak noktamız olan çini ve seramik eserler ise ayrı bir alt başlıkta ele alınmıştır. Selçuklu dönemi gezegen-burç tasvirleri üzerine yapılan incelemeden yola çıkarak çağdaş bir çini pano tasarımı yapılmıştır. Panoda kullanılan figür ve motiflerde, dönemin eserlerinde tekrarlanmış tasvir özellikleri ve kompozisyon biçimleri dikkate alınmıştır. Çıkış noktası bu karakteristik özellikler olan tasarımlar oluşturulmuş ve panoda uygulanmıştır. Çeşitli ebatlarda dairevi çinilerden meydana gelen panoda sır altı tekniği ile kazıma-kabartma teknikleri kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Selçuklu sanatı, gezegen-burç tasviri, çini.
Çin kültüründe bahçe köşkleri ve klasik suco (Suzhou, 苏州) bahçelerindeki örnekleri
Bu yüksek lisans tezinde, Çin bahçesinin ana fikri olarak Çin kozmolojisinin temel kavramları incelenmiş ve Klasik Suco Bahçelerinden üç örnek ile Çin bahçe köşkleri, hakkında bilgiler verilmeye çalışmıştır. Doğanın küçük ölçekli idealize edilmiş bir versiyonu olan bahçeler, yüksek derecede katmanlı, saniyeler içinde hesaplanan bir mekân kurgusu, zaman içinde deneyimlenmek üzere kurgulanmış bir tecrübedir. Deneyimleyende denge, huzur ve uyum hislerini uyandırır. Çalışma kapsamında Çince kaynaklara odaklanılmış kapsamlı literatür araştırması yanında manzara resimleri, planlar ve porselen gibi çeşitli mecra ve temsillerdeki bahçe tasvirleri incelenmiştir.
Hitit tasvir sanatında bitki betimleri
M.Ö II. Binde Hitit Tasvirli Sanat Eserlerinde Bitki Betimleri konulu araştırmamızda döneme ait tasvirli sanat eserlerinde yer alan bitki motifleri incelenmiştir. Çalışmamızda M.Ö II. Bine ait Asur Ticaret Kolonileri ve Hitit yerleşimlerinde bulunmuş bitki motifli pek çok esere yer verilmiş ve bir corpus oluşturulmuştur. Ayrıca bitkilerin tipleri belirlenerek genel bir tipoloji yapılmıştır. Oluşturulan tipoloji sayesinde Hitit Dönemi bitki tipleri ile günümüz bitki tipleri arasındaki benzerlikler saptanmıştır. Hitit Tasvir sanatında bitkiler sevilen bir motif olarak kullanılmıştır. Eserler üzerinde yer alan bitki motifleri çoğunlukla Hitit Coğrafyasında yetişen yerel bitkilerdir. Doğal çiçek motifleri ve bodur bitkiler en fazla kullanılan motifler olmuşlardır. Hititlerin çevre kültürlerle siyasi ve ticari ilişkileri sonucu tasvirli sanat eserlerinde işlenen bitki motiflerine yeni tipler de eklenmiştir. Bunlar sıcak iklim bitkileridir. Hitit Dünyasında bitkilerin yerini ve önemini anlamamızı sağlayan en önemli bilgiler yazılı metinlerde yer almaktadır. Özellikle Kültepe metinleri ve Hitit Bayram Ritüellerini içeren metinler konuya ışık tutmaktadırlar. Bu metinlerde geçen bitki isimleri bitkilerin Hitit Döneminde nasıl ve ne amaçla kullanıldığına dair ayrıntılı bilgiler vermektedirler. Araştırmamız sonucunda Hitit Coğrafyasında yer almış pek çok bitkinin hala Anadolu topraklarında varlıklarını devam ettirdiklerini ve günümüz insanlarının da bitkileri Hititliler ile benzer amaçlar için kullandıklarını göstermiştir.
Derin öğrenme yöntemleri yardımıyla görüntüde yer alan nesnelerin birbirlerine göre konumlarının belirlenmesi ve tasvir edilmesi üzerine bir çalışma
Günümüzde görüntü işlemenin yaygın olarak kullanılması ile birlikte görüntülerin otomatik olarak tasvir edilmesi ve alt yazı oluşturulması önem teşkil etmektedir. Bu çalışma ile, literatüre ilk olarak yeni bir Türkçe konumlu tasvir veri seti kazandırılması, ikinci olarak Türkçe dilinde otomatik konumlu tasvir yapma ve alt yazı oluşturulması amaçlanmıştır. Konumlu-Tasvir adlı yeni veri setinin diğer veri setlerinden farkı, görüntüdeki bazı nesnelerin birbirlerine göre konum bilgilerini içermesidir. Konumlu-Tasvir veri seti kullanılarak, görüntülerin otomatik tasvir edilmesi ve alt yazılama için derin öğrenme yöntemlerinden faydalanılmıştır. Ayrıca konumlu tasvir ve alt yazılama için iki yöntem önerilmiş ve başarımları kıyaslanmıştır. Her iki yöntem için de elde edilen en iyi 10'ar model, otomatik alt yazı oluşturma için seçilmiştir. Deneysel sonuçlar önerilen yöntemlerin, Türkçe dilinde otomatik konumlu tasvir ve alt yazı oluşturma için başarılı sonuçlar ortaya koyduğunu göstermektedir. Tezin ikinci bölümünde literatür araştırması ele alınmış ve ilgili çalışmalar incelenmiştir. Üçüncü bölümde, çalışmada kullanılan tanımlar, modeller, performans ölçüm yöntemleri ve metrikleri konularına değinilmiştir. Ayrıca yeni Türkçe Konumlu-Tasvir veri setinin hazırlanması ve otomatik alt yazı oluşturma için önerilen iki yöntem ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, önerilen yöntemlerin görüntü çıktıları, performans ölçüm değerleri verilmiştir. Yöntemlerin, hem performans ölçüm metriklerine göre başarımları, hem de çıktı sonuçları kıyaslanmıştır. Son olarak beşinci bölümde analiz sonuçları ve öneriler ele alınmıştır.