Anadolu Selçuklu Dönemi çini mihrapları ve seramik yüzeylere yorumlanması

Anadolu Selçuklu Dönemi Cami geleneğinin önemli içyapı elemanlarından biri olan çini mihraplar,XIII. yüzyılın ilk yarısında Anadolu'da görülmeye başlamıştır. Mihraplarda çini malzemeyi, ilk defa Anadolu Selçuklular kullanmıştır. İlk mozaik çini mihrap örnekleri, Konya Alâeddin Camii ve Akşehir Ulu Camii mihraplarında görülmektedir. XIII. yüzyıldan itibaren Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde sayıları giderek artan mozaik çini mihraplar günümüze kadar gelebilmiş on iki Selçuklu camiinde varlığını sürdürmektedir. Araştırmanın ilk bölümünde, Anadolu Selçuklu Dönemi dini, kamu ve sivil mimari anlayışı hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Bu yapılarda kullanılan malzemeler ve kullanım amaçları da kısaca tanıtılmıştır. İkinci bölümde mihrabın tarihi gelişimi ve yapıldıkları malzemeye göre çeşitleri hakkında görseller eşliğinde açıklamalar yapılmıştır. Çini mihrapların oluşumunda kullanılan bitkisel, geometrik ve kaligrafik yazı elemanları ile ilgili bilgiler verilmiştir. Ayrıca çini üretim tekniklerinden; mozaik çini, sahte mozaik çini, kakma çini, lüster çini ve kabartma çini tekniklerinin de yapım ve teknik bilgilerine yer verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, araştırma kapsamında teorik ve görsel bilgiler ışığında tezin seramik uygulama çalışmalarına yer verilmiştir. Anadolu Selçuklu Dönemi çini mihraplarından esinlenerek yapılan bu çalışmalarda tasarım, üretim, dekor, sırlama ve pişirme yöntemleri ile ele alınış süreçleri ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Son bölümde, Anadolu Selçuklu Dönemi camilerinde yer alan çini mihraplardan esinlenerek çağdaş seramik anlayışında yüzeysel ve üç boyutlu tasarımlar yapılmıştır. Bu çalışmalar o dönemi yansıtacak şekilde tasarlanmış ve ortak bir sanatsal anlatım dili oluşturulmuştur. Tez kapsamında üretimi yapılan tüm çalışmaların teknik ve plastik sanat analizleri görseller eşliğinde yapılmıştır. Araştırmanın sonuç bölümünde bulgular tartışılmış ve günümüz çağdaş seramik anlayışına yeni bir bakış açısı kazandırılmaya çalışılmıştır. Geçmiş uygarlığımızın izlerinden esinlenerek yapılan bu araştırmanın, yeni nesil sanatçılar için kaynak sağlaması amaçlanmıştır.