Ankilozan spondilit hastalarında akut faz reaktan değişimi

Amaç: Ankilozan spondilit (AS) hastalarında akut faz reaktanlarının (AFR) tanı anında ve takip sırasında yüksek olma oranını ve AFR 'si takip boyunca hiç yükselmeyen AS hasta grubunun özelliklerini tespit etmek ve bu AFR yüksekliğinin hastaların klinik, genetik özellikleri, hastalık aktiviteleri ve kullandıkları ilaçlar ile ilişkisini araştırmaktır. Yöntem: Bu çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Romatoloji Bilim Dalı polikliniğinde 1984 modifiye New York kriterlerine göre AS tanısı ile takip edilen 948 hastanın tümü dahil edildi. Hastaların tüm vizitlerinde ölçülen Eritrosit Sedimentasyon Hızı (ESH) ve C-Reaktif Protein (CRP) düzeyleri TÜRKBİO kayıt kütüğü ve hastane veritabanı üzerinden retrospektif tarama ile incelendi. ESH ve CRP yüksek olan vizit yüzdesi belirlenerek klinik ve labarotuvar parametrelerle ilişkileri incelendi. Bulgular: İlk vizitte 626 (%68.5) hastada CRP, 578 (%64.6) hastada ESH yüksekliği saptanırken, izlem boyunca hastaların %84.6'sında CRP, %69.5'nde ESH yüksekliği, %10'unda ise AFR'lerin hiç yükselmediği saptandı. ESH ile CRP arasında iyi düzeyde korelasyon bulundu (r=0.666, p=0.000). İlk vizite göre CRP ile BASDAI (r=0.81, p=0.023) ve ASDAS (r=0.468, p=0.000) arasında, ESH ile BASDAI (r=0.111, p=0,02) ve ASDAS (r=0.334, p=0.000) arasındaki ilişkiden daha iyi düzeyde korelasyon saptandı. Hastalık aktivitesinin değerlendirilmesinde ASDAS hem ESH (p=0.00) hem de CRP (çok yüksek hastalık aktivitesi-p=0.000, inaktif hastalık-p=0.001) ile BASDAI'ye göre özellikle inaktif ve çok yüksek hastalık şiddeti açısından daha iyi bir performans gösterdi. Sonuç: AS hastalarında akut faz reaktanları yüksekliği nadir görülen bir durum değildir. İzlem süresince özellikle CRP %80'den fazla hastada pozitiflik göstermektedir. AS için ESH ve CRP, hastalık aktivite ölçeklerinin yanısıra, günlük pratikte halen en anlamlı laboratuvar belirteci olarak değerlendirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Ankilozan Spondilit, Akut Faz Reaktanı, Eritrosit Sedimentasyon Hızı, C-Reaktif Protein, Hastalık Aktivite İndeksi