Anne-baba tutumları ile İnternet bağımlılık düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Sultanbeyli ilçesi örneği)

Bu araştırma, öğrenci algılarına göre Anne Baba Tutumları ile İnternet Bağımlılığı arasındaki ilişkiyi inceleyerek varsa İnternet Bağımlılığına etki eden anne baba tutumlarının tespit etmek üzere yapılmıştır.Bu araştırmada öğrenci algılarına göre Anne Baba Tutumları ile İnternet Bağımlılığının öğrencilerin cinsiyetine, yaşam yerine, okul türüne, sınıf düzeyine, annesinin öğrenim durumuna, babasının öğrenim durumuna, anne ile ilişkilerine, baba ile ilişkilerine, arkadaş grubu bulunup bulunmamasına, fiziksel özelliklerine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2013-2014 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Sultanbeyli ilçesindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı meslek liselerinde okuyan öğrenciler oluşturmaktadır. Bu doğrultuda ölçekler, bu evrenden 6570 öğrenci arasından tesadüfi örnekleme yöntemleri ile seçilmiş toplam 490 öğrenciye uygulanmıştır. Öğrencilerin İnternet Bağımlılığını ölçmek için Prof. Dr. Kültekin ÖĞER'in geliştirdiği BAPİNT Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek 18 madde ve internet kullanım sıklığı, tanı, yaşama etkileri, internet kullanma isteğinin şiddeti ve internet kullanma bağımlılığından kurtulma motivasyonunu ölçen 5 alt boyuttan oluşmaktadır. Öğrencilerin anne babalarının tutumlarını ölçmek amacıyla Kuzgun ve Eldeleklioğlu (1999), tarafından geliştirilen Ana Baba Tutumları Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek 40 madde ve Demokratik Tutum, Koruyucu Tutum ve Otoriter Tutum olmak üzere 3 alt boyut içermektedir. Verilerin çözümlenmesinde SPSS 15.0 paket programı kullanılarak demografik özelliklerin frekans ve yüzde değerleri incelenmiş, ölçeklerden alınan puanların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanmıştır. İnternet Bağımlılığı ve Anne Baba Tutumları ölçeklerinden alınan puanların; cinsiyetine, okul türüne, anne ile ilişkilerine, baba ile ilişkilerine ve arkadaş grubuna göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Bağımsız Grup T testi, yaşam yerine, annesinin öğrenim durumuna ve babasının öğrenim durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Kruskal Wallis-H Testi analizi ve hangi 19 gruplar arasında anlamlı farklılıklar olduğunu belirlemek üzere Mann Whitney-U testi, okul türü ve fiziksel özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Anne ile ilişkilerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Mann Whitney U testi yapılmıştır. Ölçeklerin toplam puanları arasındaki ilişkiler, Anne Baba Tutum Ölçeği ve İnternet Bağımlılık Ölçeği toplam puanları ve alt boyut puanları arasındaki ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı analizi yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; yaşam yeri öğrencilerin İnternet Bağımlılık Düzeyi ve Anne Baba Tutumları algısı üzerinde etkili bir değişken değildir. Öğrencilerin İnternet Bağımlılığı Düzeyi cinsiyetlerine, sınıf düzeyine, annesinin öğrenim durumuna, babasının öğrenim durumuna, anne ile ilişkilerine ve baba ile ilişkilerine göre; öğrencilerin anne baba tutumları algısı cinsiyetlerine, okul türüne, sınıf düzeyine, babalarının öğrenim durumuna, anne ile ilişkilerine, baba ile ilişkilerine, arkadaş grubu bulunup bulunmamasına ve fizikselözelliklerine göre farklılaşmaktadır. Öğrencilerin İnternet Bağımlılık Düzeyi düşük düzeydedir. Öğrencilerin İnternet Bağımlılık Düzeyi ve Anne Baba Tutumları algısı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Anne Baba Tutumları ile İnternet Bağımlılık Düzeyi arasında anlamlı ilişkiler bulunmaktadır. Koruyucu ve otoriter anne baba tutumları internet bağımlılık düzeyini yükseltmektedir. Demokratik anne baba tutumu yükseldikçe İnternet Bağımlılığının yaşama etki düzeyi düşmektedir. Koruyucu ve otoriter anne baba tutumları yükseldikçe internet kullanım sıklığı, internet bağımlılığı tanı puanları, internet bağımlılığının yaşama etkisi ve internet kullanma isteğinin şiddeti de yükselmektedir. Kullanılan Anahtar Kelimeler: Öğrenci, lise, meslek lisesi, anne, baba, tutum, internet, bağımlılık