Anter kültürü tekniği ile dihaploid nitelikli üç burun ve dolma tipli biber hatlarının geliştirilmesi

Araştırma Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü ve Akdeniz Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü Doku Kültürü Laboratuvarlarında yürütülmüştür. Çalışmada biberde anter kültürü yoluyla haploid bitki elde edilmesinde genotip ve besin ortamlarında kullanılan antioksidanların etkisinin ortaya konması hedeflenmiştir. Bu kapsamda üç burun ve dolma biberlere ait 4 farklı çeşitte (Üç burun, Buket, B22 ve B23) haploid bitki elde edilmesindeki başarı oranını artırmaya yönelik farklı miktarlardaki çinko, salisilik asit ve C vitaminin besin ortamlarında kombinasyonlarının kullanılmasıyla anterlerden filamentlerin ayrılmasıyla anter dokusunda oluşacak olan oksidatif stres algısını önleyerek üç burun ve dolma biber tiplerindeki androgenesise etkisi incelenmiştir. Denemede toplanan tomurcuklar 24 saat 4oC'de soğuk uygulamasına tabi tutulduktan sonra, anterler besin ortamı olarak Murashige ve Skoog (1962) temel besin ortamının 7 farklı kombinasyonunda test edilmiştir. Kültüre alınan genotiplerde; her uygulama için dikilen anter sayısı, gelişen anter sayısı, embriyo sayısı, anormal embriyo sayısı, bitki sayısı ve tomurcuk başına embriyo oranlarının hesaplanması şeklinde değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçları çeşitler bazında değerlendirildiğinde her çeşitte (Buket çeşidi hariç) embriyo oluşumu gözlenmiştir. Besin ortamına ilave edilen antioksidan (Çinko, SA ve C vit.) bileşiklerinin embriyo oluşumu bakımından O6 (50 mg/l C vit.) B23 ve Üç burun genotiplerinde en yüksek sonuçları vermiş ve bu ortamı O4 (6.4 mg/l Zn), O5 (25 mg/l C vit.), O3 (1.4 mg/l Zn) besin ortamları izlemiştir. Çalışmada sadece MS temel besin ortamında 4 mg/l NAA + 0.5 mg/l BAP içeren kontrol ortamından elde edilen (Buket çeşidi hariç) embriyoların tamamı bitkiye dönüşmüştür. Genotipler açısından B23 çeşidi; Üç burun, B22 ve Buket çeşitlerinden daha başarılı sonuçlar vermiştir. Ploidi seviyesine ilişkin bulgular değerlendirildiğinde, B23 ve Üç burun çeşitlerinden elde edilen embriyolardan gelişen bitkilerin %43'ünün haploid kromozom yapısına sahip oldukları belirlenmiştir.