Musul'da kolon kanserli hastaların yaşam tarzının değerlendirilmesi

Kolon kanseri, tüm dünyada her yıl en fazla ölümle ilişkilendirilen kanser türlerinden biridir. Nedeni hakkında belirli bir bilgi yoktur ancak kolon kanseri insidansı ile ilişkili birçok kanıt vardır. Kolon kanserli hastaların yaşam tarzı faktörleri, hastalığın görülme sıklığı ve hasta teşhis edildikten sonra tedavinin gidişatı üzerindeki etkileri nedeniyle çok önemlidir. Mevcut çalışma, 2022 yılında Musul kentindeki hastalar arasındaki yaşam tarzı faktörlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışma tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir araştırmadır. Çalışmada Irak toplumlarına uygun özel bir araç uygulanmıştır. Araç, birinci kısımda hastanın demografik bilgilerinin yer aldığı, ikinci bölümde ise genel sağlık, fiziksel aktiviteler, dengeli beslenme, ruh sağlığı ve kilo kontrolü ile ilgili sorulardan oluşan toplamda iki bölümden oluşmaktadır. Çalışma 72 kolon kanseri tanısı olan hasta ile gerçekleştirildi. Yüzdelik analiz ile değerlendirme yapıldı. Çalışmanın sonuçlarına bakıldığında; çalışmanın örnekleminin %27,8'nin 49-58 yaş aralığında olduğu, %61,1'nin erkek, %87,5'nin evli olduğu, 54,2'sinin şehirde yaşadığı, %31,9'nun ilkokul mezunu olduğu, %41,1'nin gelirinin iyi olmadığı, %52,8'nin aile öyküsünün pozitif olduğu, %33,3'nün 81-90 kg arasında kilosu olduğu, %66,7'sinin kolostomisi olduğu, %45,8'nin ek hastalığı olduğu ve bu ek hastalıkların da %57,57'sinin hipertansiyon olduğu aynı zamanda %83,3'nünde komplikasyonların olduğu ve bu komplikasyonların en çok %68,33 oranında anoreksia olduğu sonuçlarına ulaşıldı. Çalışmada hastaların yaşam tarzlarını sorguladığımızda genel sağlık alanında hastaların %80,6'sının sağlıklarına önem verdiği ancak %54,2'sinin televizyon ya da radyodan sağlık programlarını takip etmediği görüldü. Hastaların fiziksel aktivitelerinde ise; %59,7'sinin aktif bir yaşam sürdüğü ancak %54,2'sinin günlük yaşam aktivitelerini sürdürmek için yeterli enerjiye sahip olmadıkları ve kendilerini yorgun hissettiklerini belirttikleri görüldü. Beslenme durumlarında ise hastaların genel olarak sağlıklı beslenmeyi tercih ettikleri göze çarptığı ve %59,7'si tuzlu yiyeceklerden kaçındığı görüldü. Hastaların ruhsal sağlık sonuçlarına bakıldığında ise; %80,6'sının yaşamından memnun olduğu ancak %56,9'nun pozitif düşünce ya da duygulara sahip olmadığı sonucu ortaya çıktı. Kilo kontrolü ile ilgili sorular sonucunda ise; hastaların %59,7'sinin kilolarını uygun bir seviyede tuttuğu ancak %69,4'nün bir diyete uymadığı görüldü. Genel olarak sonuçlara bakıldığında kolon kanseri tanısı olan hastaların yaşam kalitelerine dikkat ettiği söylenebilir. Ancak bu hastalara yine de yaşam kalitelerinin iyileştirilmesi ve geliştirlmesi noktasında eğitim programlarının uygulanması önerilmektedir.