Atatürk Baraj Gölünde su, sediment ve balık türlerinde ağır metal birikiminin araştırılması

IV ÖZET Bu çalışmada Atatürk Baraj Göl'ünde yaşayan ve ekonomik öneme sahip olan Acanthobrama marmid Heckel, 1843, Liza abu Heckel, 1843 Chalcalbunus mossulensis (Heckel, 1843), Chondrostoma reqium (Heckel, 1843), Carasobarbus luteus (Heckel, 1843), Capoetta trutta (Heckel, 1843), Cyprinion macrostomus Heckel, 1843, Cyprinus carpio Linnaeus, 1758 'nun, kas, karaciğer ve solungaçlarında Cd, Co, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb, ve Zn gibi bazı ağır metal konsantrasyonları belirlenmeye çalışılmıştır. Mikroadalga çözünürleştirme yöntemini izleyen Atomik Absorpsiyon Spektrofotometresi ile yapılan analiz sonuçlarına göre Co, Cd, Pb, Mo ve Ni Spektrofotometrenin tayin sınırlan arasında belirlenememiştir. İncelenen balıkların karaciğer ve solungaçlarında, kasa oranla daha yüksek Cu, Fe, Zn ve Mn bulunmuştur. Atatürk Baraj Göl'ündeki balıkların kaslarından elde edilen sonuçlar, Cu, Fe ve Zn değerleri Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığının 1991 yılı ve 20884 sayılı Resmi Gazetenin 5 sayfasında yayınlandığı ve balık ile yumuşakçalar için önerdiği kabul edilebilir ağır metal değerlerinin altında bulunmuştur. Atatürk Baraj 'ında çalıştığımız balıkların organ ve dokularındaki Fe, Cu ve Zn karaciğerde, Mn ise solungaçlarda yüksek değerde belirlenmiştir. Vücudunda en yüksek metal akümülasyonu Cyprinion macrostomus' ta, en düşük akümülasyon ise Acanthobrama marmid'de olduğu gözlenmiştir. Liza abu'mın karaciğerindeki Cu birikimi diğer balıklara oranla daha yüksek saptanmıştır. İncelediğimiz balık türlerinde ağır metal konsantrasyonları kabul edilebilir değerlerdedir. Ancak bölge için önemli bir su ürünleri potansiyeline sahip olan Atatürk Baraj Göl'ünde ağır metal değerlerinin düşük olmasına rağmen, bu değerleri artırabilecek olası tehlikelere karşı bazı tedbirlerin alınması gerektiği kanısını taşımaktayız.