Atılganlık becerilerini geliştirme eğitimi programının ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin zorbalığa uğrama düzeylerinin azaltılmasına etkisi: YİBO örneği

Bu araştırmanın temel amacı Yatılı İlköğretim Bölge Okulu 7. sınıflarında okuyan öğrenciler için bir atılganlık eğitim programı geliştirmek ve bu programın etkililiğini atılganlık düzeyi düşük, akran zorbalığına uğrama düzeyleri ise yüksek öğrenciler üzerinde test etmektir.Araştırma kapsamında geliştirilen atılganlık eğitim programının etkililiğini test etmek için deney, kontrol ve plesebo gruplarından oluşan, ön-test, son-test, izleme ölçümlü deneysel yöntem kullanılmıştır.Araştırmada 3x3'lük split-plot faktöryel (karışık) desen kullanılmıştır. Bu desende birinci faktör bağımsız işlem gruplarını (deney, plasebo ve kontrol) gösterirken, diğer faktör bağımlı değişkene ilişkin farklı koşullardaki tekrarlı ölçümleri (ön-test, son-test ve izleme) göstermektedir.Araştırma kapsamına Kırıkkale Valiliği, Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Hüseyin Kahya Yatılı İlköğretim Bölge Okulu ile Balıkesir/Bigadiç Kaymakamlığına bağlı Yağcılar Yatılı İlköğretim Bölge Okulunun 7. sınıflarına 2008-2009 öğretim yılında, eğitimlerine devam etmekte olan 43 kız ve 91 erkek toplam 134 öğrencinin tamamı alınmıştır.Atılganlık envanterinden araştırma grubunun genel ortalamasından 0.5 standart sapma düşük puan alan, zorba ölçeğinden grubunun genel ortalamasından 0.5 standart sapma düşük puan alan ve kurban ölçeğinden grubunun genel ortalamasından 0.5 standart sapma yüksek puan alan öğrenciler gelişigüzel olarak deney (10 öğrenci), kontrol (10 öğrenci) ve plesebo (10 öğrenci) gruplarına atanmıştır. Bunların 12'si kız, 18'i ise erkek öğrencilerdir.Araştırmada veri toplamak amacıyla ?Öğrenci Kişisel Gelişim Bilgi Formu?, ?Atılganlık Envanteri (İlkokul Formu)? ve ?Zorba-Kurban Belirleme Ölçeği (Çocuk Formu)? kullanılmıştır.Araştırmanın deney, plasebo ve kontrol gruplarında bulunan deneklerin Atılganlık Envanteri ile Zorba-Kurban Belirleme Ölçeğinin ön-test, son-test ve izleme ölçümlerinden almış oldukları puanların ortalamaları arasında bir fark olup olmadığını belirlemek amacıyla, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır.Elde edilen bulgular; on oturumluk atılganlık becerilerini geliştirme eğitimi programının yatılı ilköğretim bölge okulunda okuyan öğrencilerin atılganlık düzeylerinin yükselmesinde ve zorbalığa uğrama düzeylerinin azalmasında etkili olduğunu göstermiştir.Anahtar Sözcükler: Atılganlık, atılganlık eğitimi, kurban (zorbalığa uğrayan), zorba, zorbalık, ilköğretim