Avrupa Birliği'nde yerellik ilkesi ve Avrupa Birliği mali yardımları bağlamında kalkınma ajansları

Avrupa Topluluğu kurulduktan sonra Topluluk içerisinde hem üye ülkeler hem de bölgeler arasında bir takım sosyal ekonomik farklılıkların olduğu saptanmıştır. Bu sebeple topluluk içerisinde bütün ülkelerin aynı seviyede olması anlayışı içerisinde geri kalmış ülke ve bölgelere de yardımlarda bulunulmuştur. Ayrıca Avrupa Birliği'ne katılmak isteyen aday ülke statüsünde bulunan ülkelere de Topluluğa katıldıktan sonra daha kolay uyum sağlaması ve aradaki farklılıkların en aza indirilmesi amacıyla çeşitli yardımlarda bulunulmuştur. Türkiye'de aday ülke statüsüyle yardımlardan faydalanmaktadır.Türkiye AB'ye giriş süreci ile yıllardır uygulamakta olduğu teşvik sistemi üzerine oturan bölgesel gelişme politikalarını bırakarak yeni bir uygulama aşamasına girmiştir. AB'nin bütün aday ülkelere benimsettiği bu yeni yaklaşımın temel kurumu Bölgesel Kalkınma Ajansları'dır. Bölgesel Kalkınma Ajansları, ülkemizde 5449 sayılı kanun ile ?Kalkınma Ajansları? adı ile tesis edilmiştir. Kanunun amacı ise ?kaynakların yerinde ve etkin kullanımını sağlamak ve yerel potansiyeli harekete geçirmek suretiyle, ulusal kalkınma planı ve programlarda öngörülen ilke ve politikalarla uyumlu olarak bölgesel gelişmeyi hızlandırmak, sürdürülebilirliğini sağlamak, bölgeler arası ve bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak? olarak açıklanmıştır. Devam eden süreçte, ilk olarak Adana ve Mersin illerini kapsayan Çukurova Kalkınma Ajansı ile İzmir ilini ve bölgesini içine alan İzmir Kalkınma Ajansları pilot uygulama olarak kurulmuştur. Günümüzde ise yirmi altı adet kalınma ajansı kurulmuş ve faaliyetlerine sürdürmektedirler.Bu çalışmada, AB'nin yerellik ilkesine yerel ve bölgesel yönetimlere verdiği önem açısından bakışı, Avrupa Birliğin mali yardımları ve Türkiye'nin AB ile mali ilişkileri kısaca anlatılmış olup, AB'nin bölgesel politikası bağlamında kalkınma ajanslarına değinilip kalkınma ajanslarının AB'nin yeni dönem bölgesel politikası için önem taşıyan aktörler olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Yerellik İlkesi, Yerel ve Bölgesel Yönetimler, AB Mali Yardımları, AB Bölgesel Politikası, Kalkınma Ajansları.