Aydın ve İzmir illerindeki koyun ve keçilerde Bovine herpesvirus-1 (BHV-1) enfeksiyonunun serolojik olarak araştırılması

Bovine Herpesvirus 1 (BHV-1) hayvancılığı olumsuz yönde etkileyen, büyük ruminantlarda verim kayıplarına ve dolayısıyla önemli ekonomik kayıplara neden olan viral etkenlerden biridir. Virus primer olarak sığırları etkilemektedir. Sığırlarda meydana getirdiği et, süt ve döl verimi kayıpları sebebiyle yetiştiriciliğin en büyük sağlık sorunlarından birini oluşturmaktadır. Ancak enfeksiyonun diğer ruminant türlerindeki varlığı ve türler arasında enfeksiyon naklinin mümkün olduğu da bilinmektedir. Bölgemizdeki koyun ve keçilerde BHV-1 enfeksiyonu ile ilgili bilgi bulunmamaktadır. Bu çalışmada, Aydın ve İzmir İllerinde yetiştirilen koyun ve keçilerde BHV-1 enfeksiyonunun varlığı ve yaygınlığının serolojik olarak belirlenmesi amaçlandı. Ayrıca BHV-1 seropozitifliği ile ırk, yaş, cinsiyet ve örnekleme yapılan iller arasındaki ilişki araştırıldı. Çalışmada, Aydın ve İzmir illerinde bulunan karma küçükbaş hayvan yetiştiriciliği yapan işletmelerden 128 adet keçi ve 332 adet koyun olmak üzere toplam 460 adet hayvandan kan serumu elde edildi. Serum örneklerinde BHV-1 spesifik antikor varlığı virusun IBR/ IPV Colorado suşu kullanılarak Virus Nötralizasyon Testi ile araştırıldı. Keçilerin %64,84'ünde (83 /128) ve koyunların ise %0,60'ında (2 /332) BHV-1'e karşı antikor tespit edildi. İstatistiksel değerlendirme sonucunda koyun ve keçilerde saptanan seropozitiflik oranları arasındaki farklılık anlamlı bulundu (P< 0.001). İzmir ilinden örneklenen 39 adet keçiden 25 adedinde (%64.1) seropozitiflik saptanırken, Aydın'dan örneklenen 89 adet keçiden 58 adedinin (%65,17) seropozitif olduğu görüldü. Yaş düzeyinde keçilerde seropozitiflik oranının 6 ay-1 yaş arası hayvanlarda en düşük düzeyde olduğu ve 3 yaştan itibaren belirgin şekilde arttığı gözlendi ((P<0,001). Seropozitiflik oranının dişi keçilerde (%79,12) erkek keçilerden (%29,72) daha yüksek olduğu belirlendi (P<0,001). Ayrıca keçilerde seropozitiflik oranları ile ırklar arasında bir bağlantı tespit edilirken (P<0,001), örnekleme yapılan iller ile belirlenen pozitif antikor cevabı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık belirlenemedi. Sonuç olarak, BHV-1 enfeksiyonunun keçilerde koyunlara nazaran daha yaygın olduğu görülmüştür. Bu bulgular, keçilerin BHV-1 enfeksiyonuna daha duyarlı olduğunu göstermekte ve enfeksiyonun epizootiyolojisinde rol oynayabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca örneklemelerin yapıldığı her iki ilde de enfeksiyonun oldukça yaygın olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, keçilerde BHV-1 enfeksiyonu üzerine epizootiyolojik ve virolojik çalışmalarının genişletilmesi önerilebilir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre enfeksiyon duyarlılığının tür, cinsiyet, yaş ve ırklara göre değiştiği kanısına varılmıştır.