Ayla Kutlu'nun romanlarında yapı ve izlek

Ayla Kutlu, Çağdaş Türk Edebiyatı'nda 1980 sonrası dönemde roman ve öyküleriyle ön plana çıkmış kadın kalemlerdendir. Aygen Berel takma adıyla ilk eserlerini çeşitli dergilerde yayımlayan yazar, emekli olmasının ardından bütün mesaisini eserlerine ayırır. Eserlerinde sıklıkla toplumsal olayları, kadın sorunlarını ve insani tükenişleri kullanan yazar, izleklerini kuşatan ve belirginleştiren fon olarak tarihsel ve toplumsal olayları seçer. Ayla Kutlu'nun romancılığında kadın ve kadına ait izlekler ön plana çıkmış, ikincil birey kabul edilmiş ya da nesneleştirilmiş kadınların trajedisine dikkat çekmek ve onları anlatmak hedefine yönelmiştir denilebilir. Bu yolu seçen yazar, eserlerinde sloganik ve çatışmacı söylemlere girmeden roman ve insan bağdaşıklığı arasında kurgusunu tamamlar. Ayla Kutlu, ilk eserlerini 70'li yılların sonlarında verir ve dönem atmosferini eserlerine yansıtır. Öykü ile başlayan yazarlık serüveni romana evrilerek iki türün de başarılı örneklerini vücuda getirir. Türkçe üzerinde hassasiyetle duran yazar, dil kullanımında akıcılığı ve etkileyiciliği ilk eserlerinde yakalayabilmiştir denilebilir. On adet romanı, dört adet öykü kitabı bulunan yazarın birçok eseri tiyatroya ve televizyona uyarlanmıştır. Tanınırlığını TRT'de dizi olarak ekranlara aktarılan Bir Göçmen Kuştu O eseri ile arttıran yazar, realist ve eleştirel bir tarzla kadın sorunlarını önceleyen bir çizgiye sahip olmasıyla çağdaşlarından ayrılır. Çalışmamızda Ayla Kutlu'nun basılmış romanları, roman tekniği, izleksel kurgu ve üslup bağlamında irdelenecek, yazarın roman dünyasıyla ilgili çözümlemelere gidilecektir. Bu çalışmalar neticesinde yazarın dil kullanımı, izleklerin niteliği, karakter teşkili gibi unsurların oluşturduğu roman değerlendirmesi daha kolay hale gelecektir.