Ayrımcılık yasağı kapsamında cinsiyet ve cinsel yönelim

Eşitlik ilkesi ile birlikte ayrımcılık yasağı, insan hakları hukukunun üzerine kurulduğu temel kavramlardır. Bu çalışmada cinsiyeti, cinsel kimliği ya da cinsel yönelimi nedeniyle, eşitlik ilkelerine aykırı bir şekilde, hak ve özgürlüklerden yararlanmada ayrımcılığa uğrayan gruplar, "cinsel azınlıklar" başlığı altında iki farklı açıdan değerlendirilmiştir. Çalışmada, toplumsal cinsiyet üzerinden hareket edilmesi, sadece kadınların değil, farklı cinsel yönelimler ve cinsel kimliklerin de dikkate alınmasını ve bu gruplara yönelik ayrımcı tutumların incelenmesini gerekli kılmıştır. Cinsiyet temelinde ayrımcılık, cinsiyetler arası eşitsizliğin mağduru olan kadınlar açısından ele alınırken, cinsel yönelimleri sebebi ile ayrımcılığa uğrayan diğer gruplar ise ayrı bir başlık altında değerlendirilmiştir. Cinsiyet ve cinsel yönelim temelinde ayrımcılık toplumsal hayatın her alanında ve çeşitli şekillerde kendini göstermektedir. Kadına karşı şiddet, homofobi, nefret söylemleri, taciz, cinsiyet ve cinsel yönelim temelinde ayrımcılığın sosyolojik ya da psikolojik boyutları bu çalışmanın dışında tutulmuştur. Bu çalışmanın odak noktası, cinsiyet ve cinsel yönelim temelinde ayrımcılığın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Türk Anayasa Mahkemesi'nin bu konudaki kararlarının incelenmesidir. Bu doğrultuda; ilk bölümde eşitlik ilkesi ve ayrımcılık yasağı arasındaki bağ incelenmiş, ikinci bölümde ayrımcılık temeli olarak cinsiyet ve cinsel yönelim ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ayrımcılık yasağı düzenlemelerini içeren 14. maddesi ve Ek 12 Numaralı Protokol ile birlikle, AİHM kararlarında söz konusu maddelerle bağlantılı olarak ele alınan diğer hak ve özgürlükler ele alınmıştır. AİHM kararlarından örneklere yer verilmiştir. Son bölümde ise Türk Anayasa Mahkemesi'nin eşitlik ilkesi çerçevesinde değerlendirdiği, cinsiyet ve cinsel yönelim temelinde ayrımcılıkla ilgili kararlarına değinilmiştir.