Bağımsız denetimde meslek mensuplarının karşılaştığı yaptırımlara yönelik bir inceleme

Ülkelerin kalkınmasında önemli engeller olan vergi kaçağının önlenmesi ve kayıt dışı ekonominin kayıtlı hale getirilmesi çok önemlidir. Bu da ancak iyi işleyen bir muhasebe düzeni ve onun etkin bir şekilde denetimi ile olur. Denetim, ekonomik olayların gerçek mahiyetinin ilgili mevzuat ve Genel kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri (GKGMİ)'ne uygun olarak, kayıtlarda yer alıp almadığını tarafsız olarak delilleri ile araştırıp sonuçlandıran ve onaylayan sistematik bir çalışmadır. Denetimin etkinliği ise, bağımsız denetim ile sağlanabilir. Bağımsız denetim anlayışının gelişmesi ve büyümesi, denetimi yapan denetim şirketlerinin, yetkili üst kuruluşlarca denetlenmesine ve eğitilmesine bağlıdır. Bağımsız denetim şirketlerinin kaliteli denetim yapmaları, tabi oldukları kuruluşların kanunlarına ve mevzuatlarına, uygun hareket etmelerine bağlıdır. Bu bağlamda denetim şirketleri, muhasebe sistemlerini, kurum ve kuruluşlarını, ekonomik faaliyetlerini, rakamsal kayıtlarını, Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerine ve Bağımsız Denetim Standartlarına uygun ve tutarlı bir şekilde denetlemekle yükümlüdür. Denetçinin vermiş olduğu görüş bilgi riski yarattığından finansal tablolar hakkında vermiş olduğu olumsuz bir görüş finansal tabloların güvenilirliğini etkileyeceğinden bilgi kullanıcıların kararları da olumsuz yöne kayarak yatırımları ve de iş ilişkilerini etkileyecek buda tüm piyasalara yansıyarak krizlere neden olacaktır. İşletmeler bu tür olayların önüne geçebilmek için türlü hilelere başvuracak hatta denetçileri de kendi taraflarına geçme yönünde ikna etmeye çalışabileceklerdir. Geçmişte de örnekleri olan bu tür olayları önlemek adına hem işletmelerin hem de denetçilerin uymak zorunda oldukları ilke ve standartlar oluşturulmuş ve bu kişi ve kurumları denetlemek üzere çeşitli kurumlar kurulmuştur. Bu kurumlar konulan standart ve ilkelere uyulmadığı takdirde bu kişi ve kurumlara çeşitli yaptırımlar uygulayabileceklerdir. Bu çalışmanın amacı bağımsız denetim uygulamalarında meslek mensuplarının karşılaştığı yaptırımları ortaya koymaktır. Bu bağlama da içerik analizi yöntemi kullanarak SPK'nın haftalık bültenleri aracılığı ile araştırma yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, uyarı cezası, suç duyurusu ve işlem yasağı ile idari para cezasına çarptırılan kişiler, aracı kurumlar, şirketler ve bağımsız denetim kuruluşları tespit edilerek bulgular değerlendirilmiştir.