Bağımsızlığın ilk on yılında Hazar Bölgesi kapsamında Azerbaycan enerji politikaları

Petrol, diğer enerji kaynaklarına ziyade daha geniş kullanım alanına sahip olup, dünyanın en önde gelen enerji kaynaklarından biri veya birincisidir. Sanayileşmenin başlaması, tüketimindeki hızlı yükseliş ve petrol enerji kaynağınaseçeneklerin bulunamaması, petrolün on dokuzuncu yüzyılın sonlarından başlayarak ham maddeler arasında mühim bir yer tutmasına getirip çıkarmıştır. Tarihen Azerbaycan Cumhuriyetinin arazisiyeraltı kaynaklar bakımındanyüksek potansiyele sahip olmuştur. Ülke arazisinin yarıdan fazlası bu kaynaklar içerisinde en önemli yeri olan petrol bakımından çok zengin olmuştur. Petrol üretimin büyük bir kısmı Hazar Denizi'nden çıkarılıyordur. 1870'li yıllardan itibaren petrolün ticari üretimine başlandığı Azerbaycan ekonomisinde mühim rol oynamış, bağımsızlık sonrasında da ülkenin esasgelir kaynağı ve ihracatın dayanağı olmuştur. Ayrıca çalışmada 19. yüz yıldan günümüze kadar Azerbaycan petrol endüstrisi incelenmiş ve bu çalışma sonucunda elde edilen veriler ışığında gelişme hızı ve boyutları belirlenmiştir. Çalışmamız, Azerbaycan petrol endüstrisinin 170 yılı aşkın bir geçmişe sahip tüm aşamalarını incelemiş ve mevcut durum değerlendirilmiştir. Ayrıca, bu çalışmalar ışığında petrol sektöründeki yabancı ve yerli yatırımlar ele alınmış, bu yatırımların Azerbaycan Cumhuriyetinin ekonomisine katkılarınadokunulmuş, yabancı petrol şirketlerinin Azerbaycan'da yaptığı ihalelere ve anlaşmalara dokunulmuş, yabancı kapital'inenerji sektörüne etkileri yansıtılmaya çalışılmıştır. Bundan ilave Hazar bölgesinin enerji kaynaklarının, uluslararası pazarlara ulaştırılması için seçilen güzergahlar araştırılmış ve tercih edilenrotaların bölge devletlerine edineceği avantajlara vurgu yapılmıştır. Azerbaycan, Türkmenistan ve Kazakistan'ın, sahip oldukları enerji kaynaklarını düzgün yönetmeleri halinde, hem bağımsızlıklarını güçlendirecek, hem de ekonomik istikrarısağlayabilecekleri belirtilmiştir.