Bağırsak stoması açılması planlanan hastalarda ameliyat öncesi roy adaptasyon modeline göre verilen hemşirelik eğitiminin ameliyat sonrası kaygı düzeyine, beden imajına ve yaşam kalitesine etkisi

Bu çalışma bağırsak stoması açılması planlanan hastalarda ameliyat öncesi Roy adaptasyon modeline göre verilen hemşirelik eğitiminin ameliyat sonrası kaygı düzeyi, beden imajı ve yaşam kalitesine etkisini incelemek amacıyla planlanmıştır. Araştırma Ekim 2022- Mart 2023 tarihleri arasında bir şehir hastanesinin genel cerrahi servisine yatan bağırsak stoması açılması planlanan 47 bireyle tek gruplu ön test-son test yarı deneysel olarak yapılmıştır. Veriler, Sosyo-demografik Bilgi Formu, Ostomili Bireylere Yönelik Yaşam Kalitesi Ölçeği, Beden İmajı Ölçeği ve Durumluk- Sürekli Kaygı Ölçeği ile toplanmıştır. İstatistiksel analizler NCSS programı ile yapılmış olup değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotlar (Ortalama, Standart Sapma, Medyan, Frekans, Oran, Minimum, Maksimum), verilerin normallik dağılımı Shapiro-Wilk Testi, üç ve üzeri grubun karşılaştırmada Kruskall-Wallis testi, iki grup karşılaştırmada Mann-Whitney U Testi, iki dönem karşılaştırmalarda Wilcoxon testi kullanılmıştır. Anlamlılık p<0.05 düzeylerinde değerlendirilmiştir. Araştırmaya dahil olan katılımcıların, %61,7'si kadın, %48,9'u 41-60 yaş aralığında ve %87,2'si evli, %29,8'i ortaöğretim mezunu, %70,2'sinin çalışmadığı. %93,6'sının aile ile yaşadığı, %74,5'inin ilde yaşadığı ve kalıcı kolostomiye sahip olanların (%44,7), kanser nedeniyle stoma açılanların (%66), hiç tedavi almamış olanların (%38,3), ek hastalığı sahip olanların (%55,3), stoma bakımını kendisi yapanların (%63,8) daha fazla oranda oldukları saptanmıştır. Roy Adaptasyon modeli doğrultusunda verilen stoma bakımı eğitiminin ameliyat sonrası dönemde yaşam kalitesini yükselttiği, beden imajı algısını iyileştirdiği görülmüştür. Çalışmanın daha geniş örneklem gruplarında yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Bağırsak Stoması, Hasta Eğitimi, Kaygı Düzeyi, Yaşam Kalitesi, Beden İmajı.