Bazı kuru fasulye çeşit ve hatlarının farklı lokasyonlardaki verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışmada daha önceki TÜBİTAK destekli projeler (Proje No:109O163 ve 115R042) kapsamında seçilen 5 adet ümitvar fasulye hattı (BLCK-7, ÇNK-2, ÇNK-4, EL-37 ve YLV-28) ile 2 adet kuru fasulye çeşidi (Akman-98, Göynük-98) verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla Bolu (2019) ve Ankara (2020) lokasyonlarında denemeye alınmıştır. Bolu koşullarında 2019 yetiştirme sezonunda kurulan deneme sonucunda bitkilerin çıkış süresi 11,75-19,00 gün, çiçeklenme süresi 32,00-47,50 gün, olgunlaşma süresi 78,00-90,50 gün, bitki boyu 52,50-57,75 cm, ilk bakla yüksekliği 12,90-21,95 cm, bitkide dal sayısı 5,05-7,25 adet, bitkide bakla sayısı 8,30-15,20 adet, baklada tane sayısı 3,45-4,55 adet ve tane verimi 156,60-238,54 kg/da, kuru ağırlık 24,82-52,04 g, yaş ağırlık 50,80-91,70 g, su alma kapasitesi 0,315-0,484 g/tane, su alma indeksi %0,778-1,270, kuru hacim 19,50-44,25 ml, ıslak hacim 45,25-85,00 ml, şişme kapasitesi 0,307-0,513 ml/tane, şişme indeksi %1,905-2,367, protein oranı %17,13-19,88 ve pişme süresi 29,00-42,25 dk aralığında tespit edilmiştir. Ankara koşullarında 2020 yetiştirme döneminde kurulan deneme sonucunda bitkilerin çıkış süresi 14,75-18,25 gün, çiçeklenme süresi 56,00-71,50 gün, olgunlaşma süresi 105,75-117,50 gün, bitki boyu 31,98-54,60 cm, ilk bakla yüksekliği 11,48-17,08 cm, bitkide dal sayısı 4,40-6,00 adet, bitkide bakla sayısı 8,80-19,20 adet, baklada tane sayısı 2,00-2,99 adet ve tane verimi 78,16-125,28 kg/da, kuru ağırlık 25,02-34,41 g, yaş ağırlık 49,50-73,20 g, su alma kapasitesi 0,290-0,388 g/tane, su alma indeksi %1,062-1,290, kuru hacim 20,38-28,63 ml, ıslak hacim 46,75-66,75 ml, şişme kapasitesi 0,288-0,381 ml/tane, şişme indeksi %2,166-2,507, protein oranı %18,62-23,06 ve pişme süresi 43,75-51,75 dk aralığında tespit edilmiştir. Bölge verim denemeleri sonucunda fasulye hatları, verim, erkencilik ve makinalı hasada uygunluk yönünden standart çeşitlerden üstün bulunmuştur. Sonuç olarak, denemeye alınan bazı fasulye hatlarının tescili için Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü'ne başvuru yapılması ön görülmüştür. İlerleyen süreçte, fasulye hatlarının tescillenerek tohumluk üretim ağına katılmasının ülkemiz fasulye üretimini arttıracağı düşünülmektedir.