Belirsizlik altında heterojen filo ve zaman pencereli rotalama problemi: Hızlı tüketim sektöründe bir uygulama

Günümüz artan rekabet koşullarında firmalar sürekli gelişerek değişen koşullara uyum sağlamaya ve pazardaki paylarını arttırmaya çalışmaktadırlar. Pazarda bir çok alternatifin bulunduğu günümüzde, firmalar rekabet güçlerini ellerinde bulundurabilmek için yüksek kalite ve çeşitlilikte olan ürünlerini düşük maliyet ve yüksek servis hızı ile müşterilene ulaştırmak zorundadırlar.Ancak müşteri memnuniyetini arttırmak için hızlı ve esnek yapılar kurulurken, karlılıkların da kontrol altında tutulabilmesi önemlidir.Bu sebeple firmalar sürekli olarak maliyetlerini düşürme hedefindedirler.Etkin bir tedarik zinciri yönetimi, maliyetleri dengelemek için etkili bir araçtır. Müşterilere gereken ürünleri istenilen miktar ve zamanda ulaştırırken bir yandan da tedarikçilerle etkin bir biçimde çalışarak ham maddeleri istenilen zamanda ve düşük maliyetlerle tedarik etmek gerekmektedir.Lojistik maliyetleri işletmelerin toplam maliyetlerinin %6-20'sine karşılık gelmektedir. Bu sebeple lojistik yönetiminin en önemli faaliyetlerinden biri olan dağıtım alanında yapılan iyileştirmeler firmaların karlılıklarına önemli katkılar sağlamaktadır. Araç rotalama problemleri dağıtım yönetiminin merkezini oluşturmaktadır.Araç rotalama problemlerinde talebin yapısı, araçların çeşitliliği, taşınacak malzemelerin tipi, dağıtım/toplama noktalarının lokasyonları, kapasite ve zaman gibi girdilere göre araçların müşterilere/tedarikçilere atamasını gerçekleştirerek, süreçlerdeki verimliliklerin arttırılıp, lojistik maliyetlerinin düşürülmesini amaçlanmaktadır. Yapılan bu çalışma, bir firmanın ihtiyaçlarından yola çıkılarak üretilmiştir. İşletmenin lojistik maliyetlerini düşürebilmek için ham madde tedarik ağı planlaması yapılmıştır.İncelenen işletmenin depolama, zaman gibi kısıtları ve maliyet düşürme amacı gözönüne alınarak problem bir araç rotalama problemine dönüştürülmüştür.Problem yapısının daha iyi anlaşılabilmesi için öncelikle araç rotalama problemlerinin türleri ve litaratürde kullanılmakta olan çözüm yöntemlerinden bahsedilmiştir.Tezin daha sonraki kısımlarında ise, problemin amaçlarında bazı belirsizlikler olması nedeni ile bulanık kümeler ve bulanık programlama üzerinde durulmuş, tez kapsamında geliştirilen çok amaçlı karma tam sayılı doğrusal programlama modelinin çözümünde bulanık küme ve bulanık modellemeden yararlanılmıştır.Bulanık çok amaçlı modelin geleneksel tek amaçlı doğrusal programlama modeline dönüştürülmesinde arttırılmış max-min modeli kullanılmıştır. Modelin çözümünde GAMS 24.1 solver'ından yararlanılmış ve firma yetkililerinin belirlediği başarılma derecelerine göre en iyi çözümler elde edilmeye çalışılmıştır.Son olarak elde edilen sonuçlara göre firmanın kazanımları tartışılmış ve gelecek çalışmalar için önerilerde bulunulmuştur.