Religious and demographic development in the south-western Rhodope mountains in the second half of the fifteenth century: A case study of the tahrir register of 1478

İslam'ın Müslüman olmayan coğrafyalara yayılışı, bu coğrafyaların bir İslam devleti tarafından fethini izlediği bir süreçtir. Osmanlı İmparatorluğu'nun Balkanlar'a doğru genişlemesini de o bölgede yeni idarî ve dinî kurumların tesis edildiği bir süreç takip eder. Balkanlar'daki farklı bölgelerin Osmanlı yayılmasından aynı şekilde etkilendiğini söylemek mümkün olmadığı gibi, fetihlerle birlikte gelenlerin dinî inançlarının yarımadadaki her bölgede aynı etkileri yarattığından bahsetmek de mümkün değildir. Bu çalışma, 1478 tarihli mufassal tahrir defterini temel alarak, Doğu Trakya'daki Drama bölgesinde fethi izleyen süreçte yaşanan dinî gelişmeler üzerine odaklanmaktadır. Bölgenin farklı coğrafî alanlarından yirmi beş köy, 1470lerde söz konusu bölgede mevcut dinî durumu değerlendirmek üzere örneklem olarak seçilmiştir. Bölgenin coğrafi, ekonomik ve yerel dinî koşullarına odaklanılarak, İslamlaşma sürecinin bir analizi sunulmaktadır. Seçilen köylerin örneklem değerleri; yerleşimcilerin, şehir ahâlisinin ve göçebelerin bu süreçteki rolünü açıklamaktadır. Böylece, bölgedeki İslamlaşma'nın ilk aşamaları ile bu süreci aksatan ya da arttıran farklı unsurların rollerinin incelemesi amaçlanmaktadır.