Beyaz dut (Morus alba L.) yaprağı ekstraktının pamuklu kumaş, yün kumaş, yün iplik, polyester, deri ve çam ahşap numunelerinin boyanabilirlik, antibakteriyal ve antioksidan özellikleri üzerine etkilerinin incelenmesi

Bu çalışmada beyaz dut yaprağı (Morus alba L.) bitkisinden elde edilen ekstraktın tekstil boyası olarak kullanılabilirliği, haslık değerleri, antibakteriyal ve antioksidan özellikleri incelendi. Boyama işlemlerinde pamuklu ve yün kumaş, yün iplik, polyester, deri ve çam ahşap materyalleri kullanıldı. Sabitleyici ve renk değiştirici olarak bakır-II- sülfat (CuSO4), demir-II-sülfat (FeSO4), şap (KAl(SO4)2), gümüş nitrat (AgNO3), Reşadiye kili ve Önal-1 mordanları kullanıldı. Boyamalar ön, birlikte, son mordanlama ve mordansız boyama yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi. Haslık analizleri uluslararası standartlara göre (TS EN ISO 105 C06, TS EN ISO 105 E04) yapıldı. Renk kodları Pantone color quide renk atlası yardımıyla, CIE-L*a*b* ve K/S değerleri Premier Colorsan SS 6200 spektrofotometresi yardımı ile yapıldı.Yapılan boyamalarda genelde yüksek haslık değerlerine sahip boyamalar elde edildi. Beyaz dut yaprağı yapı analizleri NMR, 13C, TLC, LC-MS yöntemleriyle yapıldı. Boyanan kumaşların antibakteriyel testleri disk difuzyon yöntemi ile antioksidan aktivite testleri FRAP yöntemi ile gerçekleştirildi. Pamuklu kumaşta AgNO3 mordanı, yün kumaşta AgNO3 mordanı, deri materyalde CuSO4 mordanı kullanılarak gerçekleştirilen boyama işlemleri, antibakteriyel testlerde en yüksek etkinlik düzeyine ulaşmıştır. FRAP test sonucuna göre en iyi ekstrakstın hekzan ektrakstı olduğu tespit edilmiştir. Bu prosedürlere göre üretilecek olan tekstil kumaşlarının antibakteriyel özellik göstermesi nedeniyle sağlık merkezlerinde (hastane, sağlık ocağı, klinikler) kullanımlarının hijyen açısından olumlu katkı sunacağı düşünülmektedir. Beyaz dut yaprağı ( Morus alba L.) bitkisinden elde edilen ekstraktın pamuklu kumaş, yün kumaş, yün iplik, polyester, deri ve çam ahşap boyanmasında etkili bir doğal boyar madde kaynağı olduğu anlaşıldı.