Bina oturum alanı ile deprem, şehir imarı ve maliyet arasındaki ilişkinin incelenmesi

Türkiye, topraklarının yaklaşık % 90'ı, nüfusunun yaklaşık % 95'i riskli deprem bölgesinde yer alan bir ülkedir. Bu nedenle ülkemizde deprem konusu inşaat mühendisliği ana bilim dalının daima ilk gündem maddesini oluşturmaktadır. Ülkemizde deprem zararlarının azaltılması konusundaki çalışmalar yoğun bir şekilde devam etmektedir. Önemli olan bu çalışmaların uygulamaya yansıtılmasıdır.Ülkemizde deprem stratejisi ile ilgili çalışmalar, yapı bazında yapılmakta önemli bir husus göz ardı edilmektedir. Deprem stratejisinin en önemli parçalarından biri şehir imarıdır. Çünkü deprem sırasında yaşanan olumsuzluklardan sonra bu etkilerin devam etmemesi için şehrin imar planının doğru hazırlanmış olması gerekmektedir. Bitişik nizam tek ve çift daireli yapılar yerine oturum alanı büyük bir katında dört daire bulunan yapılar şehircilik açısından daha uygun görünmektedir.Bu çalışmada, farklı kat planı tasarımları kullanılarak, bina oturum alanının deprem, maliyet ve imar üzerine etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla kat planı, kat sayısı, taşıyıcı sistem çeşidi, döşeme tipi, deprem bölgesi ve zemin sınıfı farklı yapı tasarımları oluşturulmuştur. 64 farklı yapı, paket bilgisayar programı yardımıyla analiz edilmiş ve betonarme hesapları yapılıştır. Ayrıca kalıp, demir ve beton metrajları hazırlanarak, kaba inşaat maliyeti belirlenmiştir.Sonuç olarak, dört daireli bloklarda kullanılan malzemelerin dörtte birinden fazla malzemenin tek daireli binalarda kullanıldığı görülmüştür. Bu ekonomik avantajın yanında dört daireli bloklar yalıtım avantajı da sunmaktadır. Ülkemizdeki deprem dayanımı yetersiz yapı stoku ancak kentsel dönüşüm ile yenilenebilir. Bu çalışma sonucunda deprem, maliyet ve şehircilik açısından bir katında dört daire bulunan apartmanların konut yapımlarında tercih edilmesi gerektiği ortaya konulmaktadır.