Binalarda ısı pay ölçer uygulamasının ısıtma enerjisi harcamalarının dengeli bir biçimde paylaştırılması açısından değerlendirilmesi

Türkiye'de tüketilen enerjinin büyük bir bölümü ithal edilmekte ve her sene enerji bakımından diğer ülkelere daha da bağımlı hale gelinmektedir. Toplam tüketilen enerjinin oldukça büyük bir bölümü konut binalarının ısıtılmasında kullanılmaktadır. Konutların enerji harcamalarının değerlendirilmesi konusu konut yapım sayısının artmasıyla birlikte her geçen gün daha önemli bir hale gelmektedir. Türkiye'de özellikle konutlarda ısıtma enerjisi harcamalarını azaltabilmek ve kullanıcılar arasında dengeli bir gider paylaşımı oluşturabilmek için yönetmelikler yoluyla çeşitli uygulamalar zorunlu hale getirilmiştir. Bu zorunlu uygulamalardan biri olan ısı pay ölçer uygulaması 02.05.2012 tarihinden itibaren konut binalarında uygulanmaktadır. Ancak konut binalarında farklı ısıtma enerjisi harcamalarının gerçekleştiği dairelerde yapma çevre değişkenlerine ait değerler farklıdır. Bu nedenle daireler arasında ısıtma enerjisi harcamalarına ilişkin ödemelerdeki dengesizlik devam etmekte ve ısı pay ölçer uygulaması pratikte yaşanan sorunlarla çok sık gündeme gelmektedir. Bu nedenle, konut binalarında, öncelikle ısıtma enerjisi harcamalarının azaltılması, daha sonra da giderlerin dengeli paylaştırılması enerji korunumunun sağlanması açısından öncelikli bir konu haline gelmiştir. Bu çalışma kapsamında dairelerde gerçekleşen yıllık ısıtma enerjisi harcamaları hesaplanarak, dairelerin bulundukları farklı koşullar, ısıtma enerjisi harcama oranları ve dairelerde sağlanan konfor koşulları karşılaştırmalı olarak incelenecek ve "konfor koşullarının tüm kullanıcılar için eşit ısıtma enerjisi harcama miktarlarıyla sağlanabilmesi" amacıyla değerlendirilecektir. Çalışmanın birinci bölümünde tezin amacı, literatür çalışması ve hipotez açıklanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde binalarda mekanik ısıtma gerekliliği, harcamaları etkileyen iç ve dış çevresel değişkenler, kullanıcıya ve binaya ilişkin değişkenler anlatılmış, harcamaların dengeli bir biçimde paylaştırılmasının önemi vurgulanmıştır. Isıtma enerjisi harcamaları ve paylaşımına ilişkin ülkemizde hangi uygulamaların yapıldığı mevcut yasa, yönetmelik ve standartlar ele alınarak çalışmanın üçüncü bölümünde incelenmiştir. Günümüzde yürürlükte olan 26847 Sayılı Merkezi Isıtma ve Sıhhi Sıcak Su Sistemlerinde Isınma ve Sıhhi Sıcak Su Giderlerinin Paylaştırılmasına İlişkin Yönetmelik kapsamında ısı pay ölçer sisteminin çalışma prensipleri ortaya konmuş ve uygulamada karşılaşılan sorun ve şikâyetler çalışmada dile getirilmiştir.Çalışmanın dördüncü bölümünde, binalarda ısı pay ölçer uygulamasının ısıtma enerjisi harcamalarının dengeli bir biçimde paylaştırılması açısından değerlendirilmesine ilişkin adımlar açıklanmıştır.Çalışmanın beşinci bölümünde önerilen değerlendirme çalışması İstanbul'da bir konut için uygulanmıştır. Binanın mevcut durumu ve TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Standardının uygulandığı durumda gerçekleşen ısıtma enerjisi harcamaları modelleme ve simülasyon yolu ile hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar yardımıyla, dairelerdeki yıllık ısıtma enerjisi harcamaları ve daireler arası harcama farklılıkları çalışmada belirtilmiştir. Daireler arası ısıtma enerjisi harcamaları farklılıklarını azaltmak amacıyla beş farklı öneri geliştirilerek hesaplamalar ve değerlendirmeler tekrarlanmıştır. Elde edilen sonuçlar grafikler yardımıyla karşılaştırılmıştır.Çalışmanın altıncı bölümünde, ısı pay ölçer uygulamasının ısıtma enerjisi harcamalarının dengeli bir biçimde paylaştırılması açısından değerlendirilmesine ilişkin elde edilen sonuçlar açıklanmıştır.