Bir aile sağlığı merkezine başvuran bireylerde ortoreksiya nervoza sıklığı ve beslenme durumunun incelenmesi

Araştırmanın amacı, bir aile sağlığı merkezine başvuran bireylerin ortoreksiya nervoza sıklığı ve beslenme durumunu incelemektir. Kesitsel tipte olan bu araştırma, İstanbul ilinde bulunan bir aile sağlığı merkezine başvuran 369 kişi ile gerçekleştirildi. Araştırmanın verileri Ekim-Aralık 2020 tarihleri arasında, kişilerin kendi beyanlarına dayalı şekilde ölçek ve anket yöntemi ile elde edildi. Veri toplama araçları; Sosyo-demografik Bilgi Formu, ORTO-11 Ölçeği ve YTT-40 Ölçeğidir. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, aritmetik ortalama ve basıklık (Kurtosis)-çarpıklık (Skevness) değerleri kontrolü sonucunda Ki-Kare testi, t testi, ANOVA testi, Pearson Korelasyon analizleri kullanıldı. Katılımcıların 269'u kadın, 100'ü erkek ve yaş ortalamaları 31.08'dir. Kadınların %18.3'ü, erkeklerin %11'inin BKİ'si 30'un altındadır. Katılımcıların ORTO-11 ölçeği puan ortalaması 25.95±5.06'dır. Kadınlarda ORTO-11 ölçeği puan ortalaması 25.49±4.88, erkeklerde 27.17±5.36'dır. Katılımcıların %31.4'ünde ortorektik eğilim olduğu bulunmuştur. ORTO-11 ile cinsiyet değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Yaş ilerledikçe ortorektik eğilim artmaktadır. Katılımcıların YTT-40 puan ortalaması 20.15±10.57'dir. Kadınların YTT-40 ölçeği açısından yüksek risk yüzdesinin erkeklerden istatistiksel olarak anlamlı bir farka sahip olduğu bulunmuştur. ORTO-11 ve YTT-40 ölçeği istatistiksel karşılaştırıldığında YTT-40 arttıkça ORTO-11'in azaldığı saptanmıştır. Ortorektik kişilerin saptanmasında YTT-40 ile ORTO-11 ölçeğinin birlikte kullanılmasının faydası olacaktır. Yaşın ilerlemesi ile birlikte ortoreksiya nervoza daha önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelecektir. Bu anlamda toplumda beslenme üzerine yanlış davranışların tespit edilip düzeltilmesi ve sağlık çalışanlarında konu üzerine farkındalık kazandırılması gereklidir. Ayrıca tanı ve değerlendirme kriterlerinin resmi olarak oluşturulmasına ihtiyaç vardır.