Bir iletişim arayüzü olarak kent: İz bırakma ve haritalama

Çalışma, kenti bir ağlar bütünü olarak tanımlamakta ve enformasyon teknolojilerini bu ağlar bütününün bir parçası olarak ele almaktadır. İlk ulaşım ağlarından başlayarak bugünkü enformasyon ağlarına kadar uzanan gelişim sürecinde iletişim kurma ihtiyacı bu ağların şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. Öte yandan mimari kenti şekillendiren en önemli katman olması sebebiyle bu ağlarla iç içedir ve tarih boyunca 'mesaj verme', 'iletişim kurma', 'etkileşime girme' mecrası olmuştur. Enformasyon teknolojilerinin çeşitlenip çevreyi sarmasıyla birlikte mimari, kent, kamusal alan, iletişim gibi kavramlar boyut değiştirmiş, 'sanallık' kavramı ortaya atılmış, kenti deneyimlemenin ve mimariyi yorumlamanın farklı yolları ortaya çıkmıştır. Enformasyon teknolojileri hem çevreye entegre olabilen araçlarıyla hem de mobil kullanılabilen araçlarıyla kamusal alanda var olmanın ve iletişim kurmanın, farklı enformasyon ağlarına müdahil olmanın çeşitli yöntemlerini sunmuştur. Kent sakinlerinin bu farklı deneyimleri yaşamalarını sağlayan, kentin/kentlerin üzerlerindeki görünmez ağlara dokunmalarını/etkileşim kurmalarını sağlayan tüm araçlar 'arayüzler' olarak tanımlanabilir. Bahsedilen bu dönüşümler kent-kamusal alan-teknolojik yenilikler-mimarlık-kullanıcılar arasında çapraz geri beslemelerle gelişen karmaşık bir gelişim süreci sergilemektedir. Çalışmada, çeşitli örnekler bahsedilen kent, ağ/ortam, iletişim/etkileşim, katman/arayüz eksenleri bağlamında ele alınarak hem bu eksenlerin tanımları yapılmaya, hem de ele alınan örneklerin bu tanımları nasıl dönüştürdüğü açıklanmaya çalışılacaktır. Çalışmanın ilk bölümünde konunun genel bir özeti oluşturulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde "kent"in hangi bağlamda ele alınacağına dair bir çözümleme yapılmıştır. "Kentsel Ağlar" başlıklı bu bölümde önce kentin en belirleyici bileşenlerinden olan "Altyapı Sistemleri" ele alınacak, ardından bu sistemlerin katmanlaşması ve birbirleriyle etkileşim içinde bulunmaları "Katmanlaşma" ve "Ağlar" alt başlıkları ile incelenecek ve son olarak tüm bu sistemler, katmanlaşma ve ağlar "Haritalar" alt başlığında ilişkilendirilecektir. "Kentte Mimari Arayüzler: İletişim ve İkincil Katman" başlıklı üçüncü bölümde mimarlığın iletişim mecrası olması durumu "Mimarlık ve İletişim" alt başlığı ile açıklanacak, mimari yüzeylerin bir arayüz oluşturması konusu "Yüzey ve Yüz" ve "Arayüz" alt başlıklarında örneklerle açıklanacak ve son olarak "Katman" başlığı ile mimarinin üst üste binen arayüz katmanları ile bir iletişim mecrası olması durumu açıklanacaktır. Dördüncü ve son bölüm "Kentte İzler ve Harita Katmanları" başlığını taşımaktadır. Bu bölümde kentin bireysel olarak deneyimlenmesi ve iletişim teknolojilerinin kullanılması konuları ele alınacaktır. Ilk olarak "Bilgi ve Medya" alt başlığı ile kente eklenen enformasyon katmanı konu edilecektir. "Etiket ve İz" alt başlığı kentte bu teknolojiler kullanılarak deneyimlerin –görünen ya da fiziksel olarak görünmeyip dijital izdüşümler bırakan izlerle- mekana aktarılması ve iliştirilmesi konusu örneklerle açıklanacaktır. "Kapsülarizasyon" alt başlığı kentin görünmeyen sınırlarını konu etmektedir. "Haritalama" alt başlığı tezin başından beri konu edilen, kentin deneyimlenmesi ve fiziksel ya da teknolojik araçlar ile bu deneyimin kentsel mekana görünen ya da fiziksel olarak görünmeyip dijital izdüşümler bırakan izlerle iliştirilmesi durumunun haritalanması ile kentsel mekanın yeni bir yorumunun yapılması durumunu ele almaktadır. Çalışma, ele alınan konunun değerlendirilip mimarlığın bu konu bağlamında nasıl yeni yorumlara açılabileceği tartışılarak bitirilecektir.