Bir montaj hattının yeniden tasarımı ve tavşan kovalama yönteminin uygulaması

Günümüzde rekabetin artması, pazarın genişlemesi sonucunda şirketler maliyetlerini azaltma ve kaliteyi yükseltmeyi hedeflemelerinin yanısıra müşterinin sürekli değişken taleplerine göre üretimlerini ayarlamak zorunda kalmaktadırlar. Bu değişken müşteri taleplerine karşı işgören sayısını ayarlarak cevap verebilecek şekilde esnek ve aynı zamanda içinde otomasyonunda bulunduğu melez bir hattın tasarımı yeniden yapılmıştır. İşgörenlerin parçalarla beraber hat içinde dolaştığı, sırayla kendi işlerini tamamladıkları ve birbirlerini takip ettikleri tavşan kovalama olarak adlandırılan üretim yöntemi öneri olarak ortaya konulmuştur. Yapılan tez çalışmasında montaj hattının yeniden tasarımı ve tavşan kovalama yönteminin uygulanmasına yönelik bir metodoloji geliştirilmiştir. Bu metodoloji onbir adımdan oluşmaktadır. Geliştirilen metodoloji, bir debriyaj üretim montaj hattında uygulanmıştır Yapılan çalışma "Yalın Üretim ve Değer Akış Yönetimi" ile başlayarak "Sonuç ve Öneriler" kısmı ile sonlanan toplam 6 bölümden oluşmaktadır. "Yalın Üretim ve Değer Akış Yönetimi" bölümünde yalın üretim, israflar, malzeme ve bilgi akışı çeşitleri ile ilgili açıklamalar bulunmaktadır. İkinci bölümde "Montaj hatlarının tasarımına giriş" kısmında, montaj hatları ve montaj hatlarında performans ilgili temel kavramlar, montaj hatlarının dengelenmesi, dengeleme tipleri (yatay ve dikey dengeleme), model sayısı ve sıralaması ilgili konular (tek modelli hatlar, çoklu modelli hatlar ve karma modelli hatlar) montaj hatlarının sınıflandırılması, montaj istasyonları arasındaki malzeme taşıma sistemleri gibi detaylı bilgiler mevcuttur. Üçüncü bölümde konuyla ilgili güncel literatürler, açıklamalar ve özet literatür matrisi bulunmaktadır. Montaj hattı için yapılan literatür matrisi (1) çizelgesi; hattın özelliği (tekli model, karma model vs.), hat tipi (düz hat, U hattı) dengeleme amacı (çevrim zamanı en küçükleme, istasyon en küçükleme, operatör maliyeti en küçükleme, vs.) şeklinde sınıflandırılmıştır. Literatür matrisi (2) çizelgesinde ise; takım, dikey ve yatay dengeleme, kullanılan metot (sezgisel algoritma, optimizasyon v.s) paralel istasyonlar, dengelemeye ilaveten sıralama, işgören atama metodu, gerçek hayata uygulanabilirliği şeklinde sınıflandırılmıştır. Dördüncü bölümde tavşan kovalama üretim yöntemi, dezavantajları, avantajları ve geliştirilen metodoloji açıklamalarla ortaya konulmuştur: Bu metodoloji onbir adımdan oluşmaktadır. Sırasıyla her bir üretim birimi için müşteri talebine göre Takt süresi ve üretim parametreleri tespit edilip mevcut durum değer akış şeması oluşturulmuştur. Şirkette birimler arası hedef stok süresi belirlenip, kök neden analizi (5 neden analiz) yapılması yoluna gidilmiştir. Daha sonra karşı önlemleri içeren gerçek durum haritası oluşturulmuştur. İki yatırım alternatifi incelenmiştir ve bu bunların fayda/maliyet analizi yapılmıştır ve yatırım ihtiyacı ortaya konulmuştur. Daha sonra, gelecek durum veya yeni durum çevrim zamanı diyagramına göre hedef işgören sayısı hesaplanmıştır. Hedef işgören sayısının doğruluğu simülasyonla da test edilmiştir En son aşamada hedef işgören sayısına yönelik gerekli süreç iyileştirme çalışmaları yapılması kararı verilmiştir. Beşinci bölümde ise "Bir montaj üretim sisteminde uygulama" ile mevcut durum ve gelecek durum analizi yapılmıştır, bu bilgiler çizelgeler ve şekillerle ortaya konulmuştur ve simülasyon programıyla bulunan sonuçların doğruluğu test edilmiştir ve mevcut durumdaki çalışma şekliyle, değişik sayılarda işgörenlerin tavşan kovalama yöntemiyle çalıştığı senaryolar incelenmiştir ve karşılaştırılması yapılmıştır. Son bölümde ise çalışmalardan elde edilen sonuçlar ve gelecekte yapılabilecek çalışmalar bulunmaktadır. Buna göre toplamda içinde 4 işgörenin tavşan kovalama yöntemiyle çalıştığı senaryo; 5.işgörenin getireceği ek maliyet göz önünde bulundurulduğunda (elimine edilebilir) çevrim süresi, temin süresi, ortalama makine kullanım yüzdesi, üretim miktarı ve darboğazdaki ortalama kuyruk uzunluğu göstergeleri bakımından en uygun seçenek olduğu sonucuna varılmıştır. Tespit edilen 4 işgörenle çalışma şekli, yeni durum çevrim zamanı diyagramı çizelgesinde hesaplanan rakamla da aynı sonucu vermiştir. Gelecekte yapılacak çalışmalarda matematiksel modeller detaylı bir şekilde ele alınabilir, kalite problemleri analize katılabilir, ürün boyutu ile ilgili kavramlar çalışmalara ilave edilebilir. Bunun yanında sezgisel metotlar geliştirilebilir, işgörenlerin öğrenme eğrileri ve yanıt yüzeyi metodolojisi incelenebilir.