Bir siyasi kişilik olarak Urfa Mebusu Mustafa Kemaleddin Yetkin (Şeyh Safvet Efendi)

Avrupa'daki siyasi ve ekonomik gelişmelerin Osmanlı ülkesine sızması yadsınamaz bir gerçektir. Osmanlı Devleti?nin XVIII. - XX. yüzyılda askeri olarak gerilemesinin ve buna paralel olarak da toprak kaybetmesinin bir takım nedenleri vardır. Bu nedenler idari, siyasi ve ekonomik alanlarda yoğunlaşmıştır. Osmanlı Devleti hem iç bünyesinden kaynaklanan sorunlar hem de dış merkezli siyasal gelişmelerden ciddi anlamda olumsuz etkilenmiştir. Bunun neticesinde Osmanlı Devletini?nin merkeze uzak yerlerinde genç ve idealist subaylar (özelliklede Balkanlar?da) isyan hareketlerine girmişlerdir. Aynı dönemlerde azınlıkların bağımsızlık isyanlarıyla da boğuşan II. Abdülhamit, kendi askerlerinin de isyan çıkarması ile zor durumda kalmıştır. Bu gelişmeler sonucunda II. Abdülhamit acele seçime gitmek zorunda kalmıştır. Meclis-i Mebusan tekrar açılmıştır. Böylelikle II. Meşrutiyet, birincisinin kaldığı yerden devam etmiştir. Bu çalışmada; Osmanlıda parlamenter sistemin emekleme süreci ve yeni devletin kurumsallaşma sürecinde rol alan, meclisin renkli simalarından Urfa Mebusu Şeyh Safvet Efendi?nin (Mustafa Kemaleddin Yetkin) hayatı, öğrenim süreci, çalışmaları, Meclis-i Mebusan?da ve II. TBMM?de gerçekleştirdiği konuşmaları ve verdiği kanun teklifleri incelenip yorumlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Meclis-i Mebusan, II. TBMM, Şeyh Safvet Efendi, Urfa, Mustafa Kemaleddin Yetkin