Bir üniversite kampus alanında gürültü haritasının çıkarılması : İTÜ Maslak kampusü örneği

Gürültü, tüm diğer çevresel kirlilikler gibi ciddiye alınması gereken, gerekli tedbirlerin alınmasını ve kontrol edilmeyi gerektiren bir unsurdur. Gerek iç gerekse dış mekanlarda gürültü oluşturan birçok kaynak mevcuttur. Gürültünün kontrol edilmemesi durumunda günlük hayatımızın her alanında karşılaşacağımız ve sürekli rahatsızlık verecek bir etken haline gelir. Bu da uzun ya da kısa vadede sürekli veya anlık birçok sağlık sorunu meydana getirir. Gürültünün kontrol edilmesi aşamasında gürültü haritalarının rolü büyüktür. Gürültü haritalarının oluşturulması, seçilen bölgede gürültü düzeylerinin belirlenmesini, izin verilebilir değerlerin aşılıp aşılmadığının gözlenmesini, eğer limit değerler aşılıyorsa ne kadarlık bir nüfusun bu yüksek değerlere maruz kaldığını, ne kadarlık bir azaltım sağlanması gerektiğini ve bu azaltımı sağlayacak önlemlerin neler olabileceğini değerlendirme imkanı verir. İTÜ Maslak Kampüsü için gürültü haritasının hazırlanması amacıyla yapılan bu çalışmanın en temel amacı, çevre mühendislerinin de çevresel bir kirlilik olan gürültünün kontrolü konusunda görev ve sorumluluğu olduğunu hatırlatmaktır. Tez metni içerisinde, gürültü ve gürültü kontrolünün daha iyi anlaşılabilmesini sağlamak için detaylı literatür bilgisine de yer verilmiştir. Tez için çalışma alanı olarak üniversite kampüsünün seçilmesinin amacı, kampüs bünyesinde eğitim, idari, sosyal ve konut amaçlı kullanılan binaların birlikte yer almasıdır. Tüm bu yapılar mevzuatta gürültüye hassas alanlar olarak nitelendirilmiştir. Kampüs çevresinde ciddi bir trafik yükü bulunan anayolların bu binalara olumsuz etkide bulunup bulunmadığının belirlenmesi ve gerekiyorsa önlem alınması adına bir gürültü haritasının oluşturulması gerekmektedir. Bu amaçla, İTÜ Maslak kampüsü için SoundPLAN programı aracılığıyla ızgaralı gürültü haritası hazırlanmıştır. Haritada gürültü kaynağı olarak Büyükdere Caddesi ve İstinye Bayırı Caddesi ele alınmış, bu yolların trafik verileri ve yol özellikleri programda veri olarak girilmiştir. Ayrıca, gürültü haritasında hesaplamayla bulunan sonuçların doğruluğunu belirleyebilmek amacıyla altısı cadde üzerinde dördü kampüs içinde olmak üzere on noktada Brüjel&Kjaer- Tip 2250 gürültü düzeyi ölçerle ölçümler yapılmıştır. Ölçüm sonuçları ve harita sonuçları birbirleriyle kıyaslanarak harita sonuçlarının doğruluğu gösterilmiş ve yine haritada elde edilen gürültü seviyelerine göre kampüsün gürültü açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonuç olarak, kampus genelinde 55-60 dBA aralığında gürültü seviyesinin hakim olduğu, bu değerlerin anayollara yaklaştıkça 5-10 dBA artış gösterdiği ve maksimum değerlere Büyükdere Caddesi boyunca ulaşıldığı gözlenmiştir. SoundPLAN programıyla yapılan hesaplamalar ve Brüel&Kjaer-Tip 2250 ses düzeyi ölçer ile yapılan ölçüm sonuçları, kampus alanının anayol civarında artan gürültü düzeyine rağmen sessiz alan olarak nitelendirilebileceğini göstermektedir.