Birleştirilmiş ve müstakil sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi öğretimine ilişkin tutumlarının ve görüşlerinin değerlendirilmesi

Araştırmada birleştirilmiş ve müstakil sınıflarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin Hayat bilgisi dersinin öğretimine ilişkin tutumlarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada nicel verilerle beraber nitel verilerinde kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Nicel verilerin değerlendirilmesinde tarama modeli kullanılırken nitel verilerin değerlendirilmesinde olgubilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Aksaray ilinde görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmada Sarıkaya, Özgöl ve Yılar'ın (2017) geliştirdiği "Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeği" ile araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında "Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeği" 412 sınıf öğretmenine uygulanmış ve 400 ölçek değerlendirmeye alınmıştır. Görüşme formu ise 60 öğretmene uygulanmıştır. Görüşme formlarından 15 tanesi eksik doldurulduğundan değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu nedenle değerlendirme 45 kişi üzerinden yapılmıştır. Araştırmanın nicel boyutu analiz edildiğinde sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi öğretimine ilişkin olumlu tutum düzeyine sahip oldukları tespit edilmiştir. Araştırma kapsamındaki öğretmenlerin hayat bilgisi öğretimine ilişkin tutumları cinsiyet değişkenine göre anlamlı biçimde farklılaşmamıştır. Sınıf öğretmenlerinin öğretmenlik yaptıkları sınıf türü değişkeni dikkate alınarak tutum puanları değerlendirildiğinde, gerek ölçeğin bütünü gerekse sevme ve önemseme alt boyutlarında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmamıştır. Ancak ölçeğin değer verme alt boyutunda öğretmenlerin görev yaptıkları sınıf türü açısından anlamlı fark bulunmuştur. Birleştirilmiş sınıflarda görev yapan öğretmenler değer verme bağlamında müstakil sınıflardaki öğretmenlere göre daha olumlu bir tutuma sahip oldukları belirtilebilir. Araştırmaya katılan öğretmenlerin hayat bilgisi öğretimine ilişkin tutum puanları, hizmet sürelerine göre farklılaşmamıştır. Çalışmanın nitel boyutunda her iki sınıf türünde görev yapan öğretmenlerin hayat bilgisi dersine ilişkin görüşleri alınmıştır. Buna göre, öğretmenlerin tamamına yakını ders kitabını yetersiz bulmaktadır. Ders içeriğinde konuların somutlaştıramaması, uygulama imkânlarının olmaması, okul araç gereçlerinin yeterli olmaması, ailelerin eğitim öğretim sürecinde ilgisiz olmaları ve teknolojik yetersizlikler gibi problemlerin hayat bilgisi dersinin etkililiğini olumsuz etkilediği ifade edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrenci ilgisizliği, derslerin evde pekiştirilmemesi gibi öğrenci kaynaklı, öğretim çeşitliliğinin artırılmaması, öğretim sürecinin öğretmen merkezli olması gibi öğretmen kaynaklı, kaynak kitap oluşturma sürecinde öğretmen görüşünün alınmaması ve kazanımların fazlalığı gibi müfredat kaynaklı problemler belirlenmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenler hayat bilgisi dersinin bireyin kendisini ve çevresini tanımasına yardımcı olduğunu belirterek dersin önemi vurgulanmıştır. Dersin diğer dersler için temel teşkil ettiği belirtilmiştir. Bunun yanında konuların somutlaştırılması ve etkin anlatım için sınıfın fiziki durumunun çok önemli olduğu vurgulanmıştır.