Buhara'nin el-Edebü'l-Müfred'indeki hadislerin eğitim açısından değerlendirilmesi

Bu araştırma, İslâm Peygamberi Hz. Muhammed'in ahlâk ile ilgili hadislerinin modern eğitim şablonuna oturtularak yapılan bir değerlendirmesidir. Bu çalışma ile söz konusu olan hadislerin eğitim psikolojisi, eğitim sosyolojisi, eğitimde amaçlar, içerik, ilke ve yöntem açısından herhangi bir değeri olup olmadığı araştırılmış ve ulaşılan bulgular modern eğitim açısından değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu araştırma A. Fikri Yavuz tarafindan iki cilt olarak tercüme ve şerh edilen Buhari'nin ahlâk ile ilgili hadisleri topladığı el-Edebü'1-Müfred adlı eser ile sınırlandırılmıştır. Belgesel tarama yönteminin bir türü olan içerik çözümleme ile gerçekleştirilen bu çalışma, hadislerin eğitim biliminin bölümleri ve eğitimin ilişkili olduğu yan disiplinler açısından sınıflandırılması ile başlamış ve ortaya çıkan bulgular sözü edilen disiplinlerin ışığında değerlendirilmiştir. Araştırmanın giriş bölümünde, araştırmanın önemi, amacı, Buhârî'nin hayatı ve el-Edebü'1-Müfred hakkında kısaca bilgi verildikten sonra, birinci bölümde adı geçen eserde toplanan ahlâk hadisleri eğitim psikolojisi ve eğitim sosyolojisi açısından değerlendirilmiştir, ikinci bölümde, hadislerin eğitim psikolojisi açısından değerlendirilmesi sonunda edinilen insan hakkında genel bir bilgiden sonra, hadislerde bu insanda gerçekleştirilmeye çalışılan amaçlar duyuşsal ve bilişsel yönden ortaya konulmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde, el-Edebü'1-Müfred'deki öğretim konuları ve dördüncü bölümde de söz konusu hadislerdeki eğitim ilke ve yöntemleri belirlenmiştir. Sonuç bölümünde, çalışmanın bir özeti verilmiş ve ulaşılan bulguların genel bir değerlendirmesi yapılmıştır.