Bütünleşik çok kriterli karar verme yöntemlerinin kullanılmasıyla küçük ölçekli bir yüklenici firma için proje seçim önerisi

Karar vermenin gerektiği tüm durumlarda, doğru kararı vermek başarıyı doğrudan etkileyen önemli bir etmendir. Ülke ekonomisinde yüksek paya sahip olan inşaat sektörü için de, artan rekabet ve çeşitlilik ortamında doğru kararın verilerek doğru projelere adım atılması başarıyı sağlayacak olan en etkili adımdır. İnşaat firmalarının kendileri için en uygun projeleri seçebilmesi çoğu zaman birbiriyle çelişebilen farklı kriterlere bağlı, karmaşık bir karar verme problemini yaratmaktadır. Bu durumlarda çoğu firma, herhangi bir sayısal yöntem kullanmadan, kendi tecrübe ve hislerine dayanarak karar vermektedir; fakat böylesine önemli bir kararın verilmesinde matematiksel hesaplamaların kullanılması daha doğru bir karar verilmesini sağlayacaktır. Bu gibi zorlu karar verme durumları için kullanılması önerilen birçok çok kriterli karar destek sistemi geliştirilmiştir. Bu tez çalışması ile İstanbul'da faaliyet gösteren küçük ölçekli bir inşaat firması için, kentsel dönüşüm kapsamında yeniden inşa edilecek olan 12 konut proje alternatifi arasından teklif verilmesi en uygun projenin çok kriterli karar destek sistemleri kullanılarak bulunması hedeflenmiştir. İlk olarak, daha önce bu konuda yapılan çalışmalar literatür araştırması ile incelenmiş ve teklif verme kararını etkileyen kriterler ile bu kararın verilmesinde kullanılan karar destek yöntemleri özetle anlatılmıştır. Sonrasında, bu tez kapsamında kullanılan çok kriterli karar destek sistemleri olan Analitik Hiyerarşi Proses, PROMETHEE ve Kanıtsal Mantık yöntemleri açıklanmıştır. Yöntemlerin açıklanmasının ardından, bu tez çalışmasında incelenen inşaat firmasının karar verme problemi tanıtılmış, alternatiflerin özellikleri verilmiş ve her bir çok kriterli karar destek sisteminin bu problemin çözümündeki uygulaması anlatılmıştır. Yöntemlerin uygulanabilmesi için ilk olarak söz konusu karar verme problemini etkileyecek olan kriter ve alt kriterler firmada çalışan tecrübeli 3 inşaat mühendisi ile önceki literatür çalışmalarının da yardımıyla belirlenmiştir. Sonuç olarak, teklif kararının verilmesinin firma, maliyet, proje, sözleşme, kârlılık, yönetim kapasitesi ve finans ile ilgili kriterlere bağlı olduğu görülmüştür. Çalışmanın sonucunda, tüm yöntemler ile bulunan alternatif sıralamalarının birbirinden farklı olduğu fakat PROMETHEE ve Kanıtsal Mantık yöntemlerinin birbirine çok yakın sonuçlar verdiği görülmüştür. Elde edilen sonuçlar karar vericiler ile paylaşılarak değerlendirilmiş ve ayrıca tüm yöntemlerin kendilerine özgü özellikleri ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır.