Assessment of water quality of Büyüksu stream (Bolu, Turkey) based on some environmental variables and identification of larval Chironomidae (Diptera)

Bu çalışmada Büyüksu çayının, taban büyük omurgasızlarından elde edilen biyolojik verilerle fizikokimyasal özellikleri kullanılarak su kalitesi değerlendirilmiştir. Büyüksu (Bolu) da meydana gelen kirlilik düzeyini incelemek için Nisan 2005-Mart 2007 tarihleri arasında belirlenen 11 istasyondan düzenli olarak su örnekleri toplanmıştır.Alınan su örneklerinin aylara göre; pH, sıcaklık, iletkenlik, çözünmüş oksijen, nitrat, nitrit, amonyak ve fosfat değerleri ile taban büyük omurgasızları belirlenmiştir.Bu araştırmanın sonucunda sucul omurgasızlara ait 117 takson bulunmuştur. Chironomidae (Diptera) familyasına ait 26 tür teşhis edilmiştir (4 Tanypodinae, 3 Diamesinae, 10 Orthocladiinae and 9 Chironominae). Büyüksu deresinde baskınlık gösteren Chironomidae türleri; Diamesa insignipes K., Brilla modesta(Mg.) ve Cardiocladius capucinus(Zett.).Verilerin değerlendirilmesinde çok değişkenli analiz yöntemleri kullanılmıştır. Taban büyük omurgasızlarının baskınlık, sıklık ve istasyonlar arasındaki benzerlik hesaplamaları yapılmıştır. İstasyonlar arası benzerlik hesaplamaları için Sorenson İndeksi kullanılmıştır. Ayrıca çeşitlilik değerleri için Shannon-Weaver indeksi, biyotik indeks değerleri için de Belçika Biyotik İndeksi kullanılmıştır.Gelecekteki biyolojik izlemelerde kullanılabilecek akarsu taban büyük omurgasız faunası belirlenmiştir. Akarsuların su kalitesinin fizikokimyasal ve biyolojik değişkenlerle birlikte belirlenmesinin gerekliliği açıklanmıştır.Çalışma sonucunda akarsuların evsel ve tarımsal alanlardan gelen atıklardan etkilendiği bulunmuştur.