Calgary uyku apnesi yaşam kalitesi indeksi Türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenirliğinin incelenmesi

Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS) olan kişilerde apne hipopne olayları sonucu oksijen desatürasyonu ve uyku döngülerinin kesintiye uğramasıyla birlikte uyku kalitesi bozulur. Vücutta sinir sistemi başta olmak üzere birçok sistemi olumsuz etkiler. Ciddi kardiyovasküler ve metabolik sonuçları mevcuttur. Ülkemizde OUAS prevalansı %0.9-1.4 olarak tahmin edilmektedir. ''Calgary Sleep Apnea Quality of Life Index'' Flemons ve Reimer tarafından OUAS olan kişilerde sağlıkla ilgili yaşam kalitesini değerlendirmek için geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, dilimize ''Calgary Uyku Apnesi Yaşam Kalitesi İndeksi''(CUAYKİ) olarak çevrilen ölçeğin Türkçe geçerlik ve güvenirliğinin araştırılmasıdır. Çalışmaya OUAS' li 311 katılımcı dahil edildi. Tüm katılımcılar genel yaşam kalitesini değerlendirmek için Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi ölçeğini, gündüz uykululuğunu değerlendirmek için Epworth Uykululuk Ölçeğini (EUÖ) ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesini değerlendirmek için CUAYKİ Türkçe çeviri versiyonunu tamamladı. Çalışmaya dahil edilen hastaların 46'sı (%14.6) kadın ve 265'i (%85.4) erkekti. Hastalara ait yaş ortalaması 48.54±11.82 yıl, vücut kütle indeksi ortalaması ise 29.57±4.09 kg/m2 olarak bulundu. Doğrulayıcı faktör analizi uyum iyiliği değerleri; 'Goodness-of-Fit Index' 0.626. 'Comparative Fit Index' ise 0.700. 'Root Mean Square Error Of Approximation' 0.119 olarak bulundu. CUAYKİ ölçeğinin günlük işlevler, sosyal etkileşimler, duygusal işlevler ve semptomlar alt boyutları ve toplam ölçek puanına ait Spearman korelasyon katsayıları sırayla 0.953, 0.968, 0.942. 0.936 ve 0.984 olarak bulundu. Yapılan geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucu ölçeğin yüksek güvenirliğe sahip olduğu ancak yapı geçerliğinin sağlanamadığı bulundu. CUAYKİ ölçeği semptomlar alt parametresi ile EUÖ arasında negatif yönde zayıf bir ilişki bulundu (p<0,001). Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi son zamanlarda önem kazanmaktadır. Aynı zamanda OUAS prevalansı giderek artmaktadır. Bu sebeple OUAS' de hastalığa yönelik sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ölçeğinin dilimize kazandırılması faydalı olabilir. Ölçeğin klinikte kullanımı değerlendirmeler ve tedavi açısından klinisyenlere katkı sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Calgary uyku apnesi yaşam kalitesi indeksi, geçerlik ve güvenirlik, obstrüktif uyku apne sendromu, yaşam kalitesi