Cedrus libani (sedir) ve Abies clicia (köknar) reçine özütlerinin antimikrobiyal ve antioksidant aktivitelerinin araştırılması

Gıdaların üretimi ve saklanması sırasında kullanılan sentetik antioksidantlar çeşitli metabolizma hastalıkları ve kansere neden olmaktadır. Günümüzde antibiyotiklere dirençli enfeksiyonların arttığı gözlenmektedir. Bunlarla mücadele etmek için yeni ilaçların araştırılmasına yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Sentetik ilaçların etkinliklerinin yanında pahalı olmaları, mikroorganizmalarda direnç oluşturmaları ve zehirli etkilerinin bulunmasından dolayı dikkatler bitkisel ilaçlara yönelmiştir. Bitkisel ilaçlar, hem sentetik ilaçlarla birlikte tedavide kullanılırlar hem de tek başlarına alternatif tıpta kullanılırlar.Cedrus libani ve Abies cilicia'nın yaprak, kozalak ve reçinelerinin halk arasında iyileştirici etkisi olduğuna inanılmakla birlikte bunlar çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadırlar. Bu amaçla, Cedrus libani ve Abies cilicia reçinelerinin in vitro antioksidant ve antimikrobiyal aktiviteleri test edildi.Cedrus libani (Sedir) ve Abies cilicia (Köknar) reçinelerinin ham ekstraktları, metanol ve hegzan eksraktları ve metanol ekstraktından elde edilen bütün fraksiyonların (SFr1, SFr2, SFr3, SFr4 ve SFr5 ile KFr1, KFr2, KFr3, KFr4 ve KFr5) toplam fenolik ve toplam flavonoid bileşen miktarları incelendi. Gallik asit ve quercetin standart fenolikler olarak kullanıldı. Bunlardan; SFr2 (315.51 ± 13.36 µg GAE/mg reçine) ile Köknar (Ham) (56.52 ± 4.60 µg GAE/mg reçine) en fazla toplam fenolik bileşen ve SFr5 (4.47 ± 0.07 µg QUE/mg reçine) ile KFr5 (2.87 ± 0.03 µg QUE/mg reçine) en fazla toplam flavonoid bileşen içermekteydi.Sedir ve Köknar reçinelerinin metanol ekstraktları ile SFr2, SFr3, SFr4, SFr5 ve KFr5 fraksiyonlarına 2,2-difenil-1-pikril-hidrazil (DPPH.) radikalini söndürme aktivitesi, metal şelatlama aktivitesi ve indirgeme gücü, in vitro, antioksidant testleri uygulandı. Butillenmiş hidroksianisol (BHA) ve butillenmiş hidroksitoluen (BHT) standart antioksidant ve EDTA standart metal şelatlayıcı olarak kullanıldı. SFr2 fraksiyonu en yüksek indirgeme gücü ve DPPH radikalini söndürme aktivitesi (% 92.10 ± 3.78) gösterdi. Metal şelatlama aktivitesi Köknar (MeOH), KFr5, SFr4 ve SFr5 dışındaki test numunelerinde gözlenemedi. Bu testte KFr5 (% 63.06 ± 0.78) fraksiyonu en yüksek metal şelatlama aktivitesi gösterdi.Sedir ve Köknar reçinelerinin ham, metanol ve hegzan ekstraktları ile bütün fraksiyonlarının (SFr1, SFr2, SFr3, SFr4, SFr5 ve SFr6 ile KFr1, KFr2, KFr3, KFr4 ve KFr5) antimikrobiyal aktiviteleri disk difüzyon yöntemi ile test edildi. Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeruginosa, Bacillus subtilis ve Streptococcus pyogenes standart bakteri suşları ile Candida albicans klinik izolatı ve İmipenem, Ofloksasin, Netilmisin, Amoksisilin ile Amfoterisin B standart antibiyotikleri kullanıldı. Reçine örneklerinin (40, 60 ve 80 µg/kağıt disk) standart mikroorganizmaların büyümesi üzerinde 8-16 mm inhibisyon çapı oluşturduğu gözlendi.Anahtar sözcükler: Cedrus libani, Abies cilicia, Antioksidant aktivite, Antimikrobiyal aktivite.