Çelik yapılarda stabilite analizi yaklaşımlarının değerlendirilmesi

Yüksek lisans tezi olarak sunulan bu çalışmada son yıllarda hızla gelişen bilgisayar teknolojilerine paralel olarak özellikle dayanım esaslı tasarım felsefelerinin de gelişmesiyle standartlarda yer almaya başlayan stabilite analizi yöntemleri incelenmiştir.Birinci bölümde stabilite analizinin AISC standartlarına ilk olarak nasıl dahil edildiği ve günümüze kadar olan süreçte nasıl bir yol izlendiği açıklanmıştır. Etkileşim ifadelerinin gelişimi detaylı bir şekilde irdelenmiştir.İkinci bölümde EC3 Standardında stabilite analizine olan yaklaşım kısaca ele alınmıştır. Üçüncü bölümde AISC 360-10 Standardında yer alan stabilite analizi yöntemleri, Doğrudan Analiz Yöntemi ve Etkili Uzunluk Yöntemi ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Birinci mertebe analiz yöntemi ise sadece bölümün sonunda, yöntemler arasında karşılaştırmanın yapıldığı çizelgede ele alınmıştır. Ayrıca yaklaşık ikinci mertebe analizinin nasıl yapıldığı da bu bölümde anlatılmıştır. Basit örneklerle tez kapsamında açıklanan yöntemlerin nasıl kullanıldığı açıklanmıştır. Örneklerde kullanılan tasarım yaklaşımları ile ilgili bilgiler Ek B'de bulunmaktadır. Yöntemler ile ilgili yapılan karşılaştırmaya ait bir çizelge de bölümün sonunda yer almaktadır. Dördüncü bölümde beş katlı çelik bir binanın dört farklı yönteme göre stabilite analizi ve kolon tasarımı yapılmıştır. Öncelikle TS 648 (AISC-ASD89) Standardına göre analizi yapılarak en elverişsiz tesirlere sahip kolon için tahkik yapılmıştır. Daha sonra AISC 360-10 Standardına uygun bir şekilde yaklaşık ikinci mertebe analizi kullanılması sonucu elde edilen değerlere göre, Doğrudan Analiz Yöntemi ve Etkili Uzunluk Yöntemine göre kolon tasarımı yenilenmiştir. Yük kombinasyonları ASCE 7-10 Standardına uygun bir şekilde kullanılmıştır. Deprem yüklü kombinasyonlarda DBYBHY-2007'ye uygun bir şekilde her iki doğrultunun da ortak etkisi dikkate alınmıştır. Son olarak da SAP 2000 ile yapılan doğrusal olmayan (nonlineer) analiz sonucu elde edilen ikinci mertebe değerlerine göre kolon tasarımı yapılmıştır. Farklı yöntemler kullanılarak bulunan sonuçlar arasında karşılaştırmaların yapıldığı çizelgeler de bölümün sonunda bulunmaktadır. Son bölümde ise bulunan sonuçların değerlendirilmesi yapılmıştır. Standartlar ve yöntemler arasındaki benzerlik ve farklılıklar ortaya konmuştur. İkinci mertebe etkilerinin sonuçlara dahil edilmesi durumunda ortaya çıkan farklardan bahsedilmiştir. Seçilen çelik yapının ikinci mertebe etkilerini incelemek adına yeterli olup olmadığı ve çalışmanın amacı vurgulanmıştır.