Centre commercial entre apologie et critique : Pour une étude compréhensive des formes de sociation à travers le cas de la Turquie

Türkiye'de yaklaşık yirmi yıldan beri alışveriş merkezleri geniş çaplı bir artış göstermektedir; bu alanlar alışveriş haricinde çeşitli toplumsal ve kültürel aktiviteleri kendi bünyesinde barındırmaktadır. Bununla birlikte, alışveriş merkezlerinin toplumsal alanda artarak gördüğü ilgi git gide daha sesini duyuran bir toplumsal ve bilimsel eleştiri tarafından takip edilmektedir. Oysa bu eleştiri kalıplaşmış bir alışveriş merkezi temsiliyeti üzerine kuruludur. Buna göre burası tüketimin, bireyselleşmenin ve kurumsuzlaşmanın nihai mekanıdır. Alışveriş merkezi böylece bir dikotomi içinde ele alınmaktadır: bir yandan, sosyolojik çalışmalarda, egoist, hedonist ve narsist bireyin fabrikası olarak görülmektedir; diğer yandan, mimarlık ve işletme bölümleri tarafından gerçekleştirilen çalışmalarda rasyonel bireyin destekleyicisi olarak görülmektedir. Bu dikotomi bizi açıklama ve anlama arasındaki klasik kısır döngüye götürmektedir. Bu çalışma, alışveriş merkezi ziyaretçileri ile gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler etrafında inşa edilen temellendirilmiş kuram aracılığıyla bu ikiliği aşmayı hedeflemektedir. Alışveriş merkezi temsiliyeti ve deneyimi arasındaki fark bize şunu göstermektedir: Bu alanlar aynı anda sorumluluk, performans, otonomi gibi çağdaş toplumsal normların üretilmesine ve bu normların sorumsuzlaşmış ve performansızlaşmış bir alternatif benlik yaratımı ile tersine çevrilmesine katkıda bulunmaktadır. Bu çalışma böylece modern kurumlar ve onların toplumsal normların üretimindeki güçlü etkisi üzerine sahip olduğumuz statik algıyı sorgulamaya davet etmektedir.