Cevâhiru'l-Kelâm An Eimmeti'l-A'lâm Şerefeddin Muhammed bin Muhammed bin Müşerref bin Mansur bin Şeref ez-Zereî (ö. 779 H. - 1377 M.) (Lütuf, Meth ve Övgü hakkındaki Birinci Babdan Şükür Hakkında Söylenenler Hakkındaki Babın Sonuna Kadar) Araştırma ve Tahkik

0Bu tezin amacı İbn Şerefuddîn ez-Zureî'nin Cevâhiru'l-Kelâm an Eimmeti'l-a'lâm isimli eserinin tahkik ve analizini yapmaktır. Eser çeşitli konulara dair seçilmiş medh, şükür ve taziye tarzlarında yazılmış, konularına göre düzenlenmiş nazım ve nesir seçkilerinden oluşmaktadır. Tahkik edilecek kısım, yumuşak davranma, övme ve senâ bölümleri ile şükür hakkında söylenilenler arası ile sınırlandırılmıştır. Paris Vatan kütüphanesinde bulunan iki adet yazma nüsha esas alınmıştır. Araştırmada yazarın şahsi ve ilmi hayatı araştırılırken tarihsel betimleyici yöntem benimsenmiştir. Müellifin kitabında uyguladığı yöntem ve kaynaklarının tespitinde tahlil yöntemi tercih edilmiştir. Kitabın değerlendirilmesi, beğenilen ve eleştirilen yönlerinin tespitinde ise kritik (eleştiri) yöntemi; kitabın yazımında ise ilmi tahkik ve talik yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada ulaşılan sonuçlardan en önemlileri şunlardır: Müellifin ilmi ve şahsi hayatıyla ilgili bilgi son derece sınırlıdır. Müellif nesir ve şiirlerden seçkilerini hiçbir yorum, önsöz, açıklama ve ekleme yapmaksızın kitabında toplamıştır. Çabası mensur eserleri belli başlık ve bölümlere altında toplamaya hasretmiştir. O seçkilerini herhangi bir açıklama yapmaksızın edebiyatın en önemli eserlerinden bir araya getirmiştir. Sözleri çoğu zaman sahibine izafe etmeksizin nakletmiştir. Krallar, emirlerin unvanlarına ve seçkinlerinin konuşma tarzına önem vermiştir. Müellif bütün ilmi birikimi, nazik edebi tarzı ve ince duygusunu seçilen nesir ve şiirlerden oluşan bölüm ve fasılların girişinde ortaya koymuştur. Kullanılan bu üslup onun eserini edebi bir şekil haline getirmiş, hicri sekizinci asrın edebi kültürünü yansıtan meşhur, uzun nadir ve insanlar tarafından beğenilen nesir örnekleriyle zenginleştirmiştir. Araştırma bir tahkik çalışması ve Züreî'nin kitaplarına yönelik edebi bir tahlil olarak ifade edilebilir . Anahtar Kelimeler: Arapça, Cevâhiru'l-kelâm, İbn Şeref ez-Züreî, Şükür, Tahkik .