Çevrimiçi grup tartışmalarının öğrenenler üzerindeki etkisinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi örneği

Bu çalışmanın temel araştırma konusu, çevrimiçi grup tartışması tekniğinin çevrimiçi öğrenme ortamlarında kullanılmasıdır. Bu kapsamda gerçekleştirilen çalışmanın amacı, çevrimiçi öğrenme ortamlarında kullanılan farklı çevrimiçi grup tartışması tekniğinin öğrenenlerin; sosyal bulunuşluk seviyelerine, algılanan öğrenme düzeylerine ve içsel motivasyonlarına etkisini incelemektir. Araştırmanın kuramsal çerçevesini oluşturan sosyal yapılandırmacılık ve sorgulama toplulukları kuramları, öğrenme ortamında öğrenenlerin gerçek hayatta olduğu gibi çevresindeki kişilerle sosyal etkileşimlere girilmesi ve onlarla işbirliği yaparak diyaloglar kurulması gerektiğini açıklamaktadır. Dolayısıyla çevrimiçi öğrenme ortamlarında öğrenenlerin yaşadıkları yalnızlık duygusunu ortadan kaldırabilmek için sosyal yapılandırmacılık ve araştırma topluluğu kuramlarını benimseyen çevrimiçi grup tartışması tekniği gibi yaklaşımlar uygulanması gerektiği söylenebilir. 250 öğrenenin katkı verdiği bu çalışma kapsamında, güvenilir sonuçlar elde etmek için nitel ve nicel yaklaşımları birlikte kullanan karma araştırma yöntemlerinden biri olan sıralı açıklayıcı desenden yararlanılmıştır. Bu kapsamda öncelikli olarak çalışma kapsamında belirlenen sosyal bulunuşluk ölçeği ve içsel motivasyon ölçeği öğrenenlere ön test olarak uygulanmıştır. Sonrasında seçkisiz olarak deney ve kontrol grubuna atanan öğrenenler, iki farklı akran öğrenme tekniğinin uygulandığı çevrimiçi öğrenme süreçlerini tamamlamışlardır. Buna göre, deney grubunda yer alan öğrenenler, en fazla 150 katılımcının oluşturduğu gruplara ayrılmış ve bir eğitim-öğretim dönemi (yaklaşık 4 ay) boyunca her bir gruba ayrı ayrı atanmış olan rehber rolündeki öğreticiler eşliğinde tartışma forumunu kullanmışlardır. Kontrol grubunda yer alan öğrenenler ise Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi bünyesinde kullanılan tartışma forumlarının hali hazırda yürütüldüğü şekliyle, ilgili dersin tartışma formundan sorumlu olan öğretim üyesinin/elemanlarının bir eğitim-öğretim dönemi boyunca yönettiği tartışma formuna katılarak grup tartışması sürecini gerçekleştirmişlerdir. Kontrol grubunun dahil olduğu tartışma formuna başka bir öğretici müdahalesi olmamıştır. Deney sürecinin ardından araştırma başlangıcında kullanılan ölçekler ile birlikte algılanan öğrenme ölçeği öğrenme süreci tamamlandıktan sonra öğrenenlere son test olarak uygulanmıştır. Bu sürecin ardından olgu bilim (fenomenoloji) yöntemi takip edilerek, öğrenenlere uygulanan ölçeklerin ortalamasına bakılarak en düşük ve en yüksek puanları elde eden 5'er öğrenen ile yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve kullanılan bu iki yöntem, bulgular ve sonuç-tartışma bölümünde bütünleştirilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular, çevrimiçi öğrenme ortamlarında etkili bir öğretim tekniği olan grup tartışması tekniğinin hangi durumlarda daha verimli olduğunu göstermektedir. Buna göre, geniş katılımcı kitlelerine ulaşılan çevrimiçi öğrenme ortamlarında grup tartışması tekniğinin etkili olabilmesi için öncelikle öğrenenlerin yönetilebilir gruplara ayrılması gerektiği söylenebilir. Bu durumun yanı sıra yönetilebilir gruplara ayrılan öğrenenlere, öğreticiler tarafından etkili bir şekilde rehberlik edilmesi gerektiği görülmüştür. Öğreticilerin etkili bir şekilde rehberlik ettiği çevrimiçi tartışma gruplarına dahil olan öğrenenlerin, sosyal bulunuşluk seviyelerinin, içsel motivasyonlarının ve algılanan öğrenme düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durum öğrenenlerin görüşlerine de yansımıştır. Aynı zamanda öğrenme analitiklerinden yola çıkılarak, yönetilebilir gruplara ayrılan ve etkili bir şekilde rehberlik edilen deney grubunun, öğrenme yönetim sistemi içinde etkileşime geçme sürelerinin kontrol grubuna oranla daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda çevrimiçi tartışma gruplarının etkili bir öğretim tekniği olabilmesi için öğrenme sürecinin uygun bir şekilde tasarlanması gerektiği ifade edilebilir.