Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi

Kolektif sorumluluğun hâkim olduğu ilkel dönemlerden günümüze kadar olan süreçte, ceza hukukundaki sorumluluk anlayışında köklü değişimler yaşanmıştır. Merkezi otoritenin güçlenerek cezalandırma yetkisini tekeline alması, şahsi intikam usulünün terk edilmesi, toplum yerine bireyi esas alan liberal düşüncenin benimsenmesi ve suçlulukla mücadelede yeni yöntemlerin bulunması gibi birtakım gelişmelere bağlı olarak ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi, modern ceza hukukunun temel ilkelerinden biri hâline gelmiştir. Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesine göre kişi, yalnızca kendi işlediği suçtan dolayı sorumlu tutulabilmektedir. Bunun dışında her ne sebeple olursa olsun, üçüncü kişinin işlemiş olduğu suç nedeniyle kişinin cezai sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir. Çalışmamızın birinci bölümünde, ceza hukukundaki sorumluluk türleri, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesinin kapsamı, sonuçları, ceza hukukundaki bazı kavramlardan farkı ve tarihi gelişimi incelenmektedir. İkinci bölümde konu, uluslararası ceza hukuku bağlamında ele alınmaktadır. Bu kapsamda ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesinin uluslararası hukukta ortaya çıkışı ve gelişimi açıklandıktan sonra, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesiyle ilgili evrensel ve bölgesel nitelikteki uluslararası belge ve yargı kararları irdelenmektedir. Üçüncü bölümde ise Türk Ceza Hukukundaki bazı suç tipleri üzerinde durulmaktadır. Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi açısından uygulamada sıklıkla görülen ve tartışmalı nitelik taşıdığını düşündüğümüz çeşitli kanuni hükümler sistematik bir şekilde değerlendirilmektedir Anahtar Kelimeler: Cezai Sorumluluk, Şahsilik İlkesi, Ceza Hukukunda Sorumluluk Türleri, Tüzel Kişiler, Uluslararası Ceza Hukuku