Çobanisa (Isparta) yöresine ait rezidüel oluşumlardaki nadir toprak element potansiyelinin belirlenmesi

Bu çalışmanın amacı, Isparta şehir merkezinin kuzeydoğusunda bulunan Davraz Dağı kuzeybatısında bulunan, Gölcük volkanizması kaynaklı oldukça ayrışmış piroklastik oluşumların NTE potansiyelinin araştırılmasıdır Piroklastik oluşumların depolandığı alan topoğrafik olarak sert rölyefler oluşturan Mesozoyik yaşlı kireçtaşları ve kuzeybatı ve güneydoğu kesimlerinde normal faylar ile sınırlandırılmıştır. Çalışma sırasında bu bölgede yer alan birimler litolojik özelliklere göre ayırt edilerek yaklaşık 66 km2 bir alanda arazi çalışması gerçekleştirilmiş ve inceleme alanının özel ölçekli bir jeoloji haritası hazırlanmıştır. Çalışma bölgesi Isparta M25a3 paftasında yer almaktadır. Çalışma genel olarak Çobanisa Köyü güneybatısında yer alan ayrışmış piroklastik oluşumlar üzerinde yoğunlaşmakla beraber sınırları oluşturan kireçtaşları da örneklenmiştir. Çalışma alanının özellikle kuzey-kuzeydoğu ve güneybatı kesimlerinde yer alan temel kayaçlar Orta-Geç Triyas yaşlı Dolomitik Kireçtaşları , Triyas-Jura yaşlı neritik kireçtaşları, Geç Kretase yaşlı pelajik kireçtaşlarıdır Temeli teşkil eden bu kayaçlar Pliyo-Kuvaterner yaşlı piroklastik oluşumlar tarafından uyumsuz olarak örtülmüştür. Kireçtaşlarının özellikle kuzeybatı ve güneydoğu mostralarında oldukça altere kısımlara rastlanmıştır. Piroklastik oluşumlar ise oldukça ayrışmış olup boyutları 10 cm'ye kadar çıkabilen volkanik çakıllar içermektedir. Bölgedeki piroklastiklerin Gölcük volkanı kaynaklı olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmadaki laboratuvar incelemeleri çalışma alanından sistematik olarak alınan örnekler üzerinden yapılmıştır. Mineralojik ve petrografik analizler gerçekleştirilmiştir. Derlenen tüm örneklerin jeokimyasal (Major ve İz elementler) analizleri yapılmış ve elde edilen veriler kullanılarak Harker, jeokimyasal sınıflama diyagramları ve spider diyagramları çizilmiştir. Buna ek olarak gerçekleştirilen jeokimyasal analizlerde yüksek miktarda Nadir Toprak Elementi içeren örneklerin 5 adedinde XRD analizleri yapılmıştır. Yapılan XRD çalışmalarında özellikle Nadir Toprak Elementlerininin kaynağı olan minerallerin varlığı difraktogramlarda bulunmaya çalışmış, bunun yanısıra bileşimi oluşturan diğer mineraller de analiz edilmiştir. Bu çalışmalara ek olarak, jeokimyasal analizlerde yüksek ve orta derecede Nadir Toprak Element anomalisi içeren iki adet örnek üzerinde yapılan farklı elek çapları kullanılarak yapılan çalışmalar ile Nadir Toprak Elementlerinin hangi fraksiyonlarda zenginleşmiş olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma sırasında alınan örneklerin Nadir Toprak Elementleri, Th ve Nb elementlerinin jeokimyasal analizleri kullanılarak ortalama bir tenör değeri elde edilmiş ve çalışma sahasının alanı hesaplanarak bir jeolojik rezerv hesaplanmıştır.