Çocuk edebiyatında fantastik: Roald Dahl örneği

"Çocuk Edebiyatında Fantastik: Roald Dahl Örneği" isimli bu yüksek lisans tezi, yakın zamanda yazın dünyasında ciddi bir yer edinen fantastik türün, eserlerinin elliye yakın dile çevrildiği ve yüz milyondan fazla basıldığı çocuk edebiyatının dünyaca ünlü yazarlarından Roald Dahl'ın çocuk kitaplarında nasıl kurgulandığını inceleme amacı taşımaktadır. Düş dünyasının sınırlarını zorlayan konu ve karakterleri kaleme alan İngiliz yazarın on dört çocuk kitabı ön incelemeye tâbi tutulmuş ve içlerinden fantastik özellikler barındırdığı tespit edilen "Charlie'nin Çikolata Fabrikası", "Charlie'nin Büyük Cam Asansörü", "Dev Şeftali" ve "Koca Sevimli Dev" eserleri çalışmanın temelini oluşturmuştur. Fantastik yazın; reel ile irreelin iç içe yer aldığı, fantastik karakterlerin gerçeküstü olayları oluşturduğu türdür. Reel dünyada çeşitli problemler yaşayan karakter, bu problemler ile başa çıkamayacak hâle geldiğinde kaçış ve uzaklaşmaya başvurur. Tılsımlı bir nesne aracılığıyla çıktığı fantastik yolculukta sorunlara çözüm bulabileceği irreel bir mekâna geçiş yapan başkişi kendini daha güçlü ve güvende hissettiği irreel bir ortamda bu sorunları nihayetlendirir. Karakter yaşadığı her çatışmada, yaptığı her yolculukta biraz daha gelişir ve nihayetinde kendini gerçekleştirme seviyesine ulaşmış olarak reel dünyaya geri döner. Ancak irreel dünya ile reel dünyanın birbirinden kopmadığı, devamlı bir ilişki halinde olduğu bu türde hem kahraman hem okur bu ortamların gerçekliği hususunda bir kararsızlık yaşar. İşte fantastik bu kararsızlık süresince var olmaya devam eder. Belgesel tarama yoluyla seçilen Roald Dahl'ın fantastik çocuk kitaplarının ele alındığı bu çalışmada eserler Fantastik Kurguları İnceleme Teorisi bağlamında incelenecektir. Yöntem olarak nitel araştırma, veri toplama aracı olarak içerik analizi kullanılmıştır. Fantastik kurgu incelemelerine bir sistematik kazandırmayı hedefleyen çalışmanın amacı, dünya çocuk edebiyatından örneklem olarak seçilen Roald Dahl'ın fantastik çocuk kitaplarını kararsızlık, uzam (zaman ve mekân), kişiler, düşsel ögeler, tılsımlı nesneler, yolculuk, -kaçış ve uzaklaşma- kodları bağlamında değerlendirip eserleri fantastik kurgu bağlamında yapısökümüne uğratmaktır. Yapılan incelemeler sonucunda yazarın eserlerinde hangi fantastik kodların ne kadar sıklıkta yer aldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak Dahl'ın incelenen eserlerinin yüzey ve derin olmak üzere iki yapıya sahip olduğu, Fantastik Kurguları İnceleme Teorisi dahilinde değerlendirilebileceği bulgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuk Edebiyatı, Roald Dahl, Fantastik Kurgu