Çocuklarda D vitamini seviyesinin ağız-diş sağlığı, diş yaşı ve trabeküler yapı üzerine etkilerinin değerlendirilmesi

Amaç: D vitamini seviyesinin pek çok sağlık problemi ile ilişkili olduğu bilinmekle birlikte ağız ve diş sağlığı üzerindeki etkisi de araştırmalara konu olmaktadır. Bu çalışmanın amacı D vitamini eksikliğinin ağız-diş sağlığı, diş gelişimi ve çene kemiklerinin trabeküler yapısı üzerine olan etkisininin değerlendirilmesidir. Materyal ve Metot: Bu tez çalışmasına Aralık 2021 ve Ocak 2022 tarihlerinde Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatri Anabilim Dalı'na başvuran 4-13 yaş arası 140 çocuk hasta dahil edildi. Serum 25(OH)D seviyesi 20 ng/ml altında olan 70 çocuk çalışma grubunu ve serum 25(OH)D seviyesi 20 ng/ml ve üstünde olan 70 çocuk ise kontrol grubunu oluşturdu. Çocukların ebeveynleri ile sosyodemografik özelliklerin sorgulandığı anket formu dolduruldu. Çocukların ağız diş muayeneleri DSÖ kriterlerine göre yapılarak, DMFT/dmft ve mDDE indeksleri kaydedildi. Çocuklardan alınan dental panoramik radyografiler ile Willems ve London Atlas yöntemlerine göre diş yaşı tahminleri yapıldı. Panoramik radyografiler üzerinden fraktal boyut (FB) analizi yapıldı ve mandibular kortikal indeksleri (MKİ) kaydedildi. Elde edilen veriler IBM SPSS V26 programıyla, p<0.05 değeri anlamlılık derecesi kabul edilerek değerlendirildi. Bulgular: Çürük diş skoru çalışma grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu (p=0,026). Diş çekimi ve dolgu skorlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p=0,27, p=0,77). DMFT/dmft indeksi değerleri incelendiğinde çalışma grubunun kontrol grubuna göre daha yüksek skorlara sahip olduğu gözlendi (p=0,043). Çocukların mDDE indeksi skorlarının değerlendirmesinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p>0,05). Willems ve London Atlas metodları kullanılarak elde edilen diş yaşları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p>0,05). Çalışma grubundaki çocukların mandibula angulus ve kondil bölgelerinin FB analizi değerleri kontrol grubuna göre daha düşük bulundu ( p<0,001, p=0,037). Mandibula basis kortikal kemik bölgesinin FB analizinde gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p=0,68). MKİ değerlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p>0,05). Sonuç: D vitamini eksikliği çürük oluşumunu artırabilir, çene kemik yapısını etkileyebililir ve diş gelişimini yavaşlatabilir. Bu yüzden D vitamini eksikliği olan çocuklara D vitamini preparatlarının takviye edilmesi ağız-diş sağlığını olumlu yönde etkileyebilir. Anahtar Kelimeler: D Vitamini, ağız ve diş sağlığı, dental gelişim, fraktal analiz