Çocuklarda yaşa göre anafilaksi nedenleri

Amaç: Anafilaksi; son yıllarda sıklığı artan, hızla ortaya çıkan, ölüme neden olabilen ciddi bir sistemik alerjik reaksiyondur ve insidansı dünya çapında giderek artmaktadır. Anafilaksi insidansını, şiddetini, kliniğini ve tanınmasını etkileyen pek çok risk faktörü mevcuttur. Anafilakside tanı öykü ve klinik bulgularla konmaktadır. Çocukluk çağında en sık neden besin alerjileridir. Ancak yaş dağılımına göre görülme sıklığı değişkendir. Bu çalışmada; Ç.Ü.T.F. Çocuk Alerji ve İmmünoloji kliniğine başvuran anafilaksi tanılı hastaların başvuru semptomları ve etyolojisi, yaşlara göre dağılımını retrospektif olarak incelemek ve yaş dağılımına göre anafilaksinin nedenlerini belirlemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Ç.Ü.T.F. Çocuk Alerji İmmünoloji Polikliniği'ne 2009-2019 yılları arasında anafilaksi tanısı almış 120 hasta retrospektif olarak incelendi. Ç. Alerji Polikliniği veri tabanından ve adrenalin otoenjektör raporu hazırlanmış hastaların isimleri alınarak hastaların arşiv dosyalarına ulaşıldı. Çalışmaya alınan hastaların bilgileri dosyalardan ve otomasyon sisteminden bulunarak kayıt edildi. Etik kurul onayı alındı. Bulgular: Çalışmamıza 80 (%66,7) erkek, 40(%33,3) kız olmak üzere 120 hasta alınmıştır. Tanı yaşı ortalaması 78,43 ± 59.758 (5-210) ay idi. Hastaların 55'inde (%45,8) besin alerjisi, 22'sinde (%18,3) ilaç alerjisi mevcuttu. Ailede alerjik hastalık öyküsü hastaların %57,5'inde mevcuttu. Anafilaksi klinik bulguları en sık %95,8 oranında cilt ve mukozada görüldü. En sık görülen anafilaksiyi tetikleyici faktör besinlerdi. (%48,3) Besine bağlı anafilaksi en sık 0-2 yaş aralığındaki (%46,6) hastalarda görüldü. Besinlerden en sık inek sütüne (%34,5) karşı anafilaksi geliştiği görüldü. Anafilaksi tetikleyici faktörlerden 2. sıklıkta ilaçlar (%28,3) ve 3. sıklıkta venoma (%19,2) bağlı anafilaksi görüldü. İlaca bağlı anafilaksi ise en sık 6-12 yaş (% 41,2) aralığında görüldü. Venoma bağlı anafilaksi de en sık 6-12 yaş arasında (% 60,9) görüldü. İlaca bağlı anafilaksi en sık beta-laktam antibiyotiklere (%73,5) bağlı görüldü. Tüm hastalarımızda tam kan sayımı, total IgE, spesifik IgE ve deri prick testi bakılmamıştı. Hastaların anafilaksi döneminde veya sonraki takiplerinde bakılan laboratuar tetkiklerinde; 103 hastanın (% 85,8) beyaz küre sayısı, 92 hastanın (% 76,6) total IgE, 54 (% 45) hastanın spesifik IgE sonuçları mevcuttu. 51 hastaya (% 42,5) prick testi yapılmıştı. Epinefrin otoenjektör kullanımı ise 63 hastada (% 52,5) mevcuttu. 56 hastada(% 46,7) otoenjektör kullanımı yoktu. 1 hastanın (% 0,8) ise otoenjektör kullanım bilgisine ulaşılamadı. Sonuç: Sonuç olarak çalışmamızda anafilaksi çocuk yaş grubunda erkeklerde daha sıktır. Yaşın artmasıyla beraber kızlarda sıklığın arttığı görüldü. Etyolojik nedenlerde en sık besinlere bağlı anafilaksi saptandı. İnfant ve çocuklarda besine karşı, adölesanlarda ilaç ve venoma bağlı daha fazla anafilaksi olduğu, altta yatan atopi öyküsünün anafilaksi sıklığını arttırdığı görüldü. Yaptığımız çalışmada anafilaksi etyoloji ve klinik bulguları açısından literatürle benzer özellikte bulgular elde ettik. Ancak bazı farklı sonuçlarımız da mevcuttu. Bu durumun çalışmamızdaki bazı kısıtlılıklara bağlı olduğu düşünüldü. Anahtar kelimeler: Anafilaksi, Anafilaksi risk faktörleri, Anafilaksi etyolojik faktörler, Anafilaksi klinik bulguları