Çocukluk çağı hematoloji ve onkoloji hastalarının ailelerinin stres, kaygı ve umutsuzluk durumlarının değerlendirilmesi

Kanserli çocukların tedavi ve sağ kalım sürelerinin uzatılması açısından, hasta ve ailesinin psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının giderilmesine yönelik olarak ihtiyaç ve destekte artış gözlenmiştir. Tedavi boyunca fizyolojik, psikososyal açılardan hasta ve yakınlarının ihtiyaçlarının karşılanmasında hemşirelere büyük sorumluluk ve görev düşmektedir. Çalışmamızda hematoloji ve onkoloji kliniğinde yatan kanserli çocukların ailelerinin hastalığın tanısını öğrendikten sonra karşılaştıkları zorluklar ve ruhsal durumlarının değerlendirilmesi amacıyla anket çalışması yaptık. Kesitsel yöntem kullanarak özel ve devlet hastanelerinde yatmakta olan hastaların aileleri tarafından doldurulan anketlerde, toplam 63 bireyin karşılaştıkları zorlukları sosyal ve ekonomik açısından değerlendirdik, ruhsal durumlarını belirleyen stres, kaygı ve umutsuzluklara karşı tutum ve davranışlarına yönelik bulguları topladık. Katılımcı bireyleri tedaviye en çok zorlayan durumların %74,60'ının ekonomik durumlar olduğu %50,79'unun bakım yükünün çok fazla olması, %52,38'ının her gün çocuğu ölecek gibi hissetmesi, %63,49'unun ailesindeki diğer çocuklardan uzak kalması ve %36,51'inin hastalığın iyileşeceğine dair umudumun olmadığı tespit edilmiştir. Katılımcı bireylerin %71,4'ünün hastalığın diğer çocukları üzerindeki sevgisini azalttığını düşünmediği, %87,3'ünün ailede hastalığın bakımı için başka aile üyelerinde destek aldığı, %87,3'ünü tedavinin uzun sürecek olmasından etkilenmediği, %77,8'inin geleceğe umut ve coşku ile baktığı ve %81'inin işler kötüye giderken bile her şeyin hep böyle kalmayacağını bilmenin rahatladığını belirttiği tespit edilmiştir. Durumluk Kaygı Ölçeği, Sürekli Kaygı Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği, Gelecekle İlgili Duygular, Motivasyon Kaybı ve Gelecekle İlgili Beklentiler düzeyleri arttıkça; stresle başa çıkma tarzları genel düzeyi, kendine güvenli yaklaşım düzeyi ve iyimser yaklaşım düzeyi azalmakta ve çaresiz yaklaşım düzeyi de artmaktadır (p<0,05). Beck Umutsuzluk Ölçeği, Gelecekle İlgili Duygular, Motivasyon Kaybı ve Gelecekle İlgili Beklentiler düzeyleri artıkça, durumluluk kaygı düzeyi ve sürekli kaygı düzeyi artmaktadır (p<0,05). Sonuç olarak küçük yaşta kanser hastalığının kabul edilebilirliğine bağlı olarak ailelerin ruhsal açıdan çöküntü yaşamaları ve hasta bakımının fiziksel ve psikolojik olarak zorlukları bakımından ailelerin bu hastalıkları tam anlamıyla bilmeleri, gelecekteki korku ve endişelerinin biraz daha azaltılmasında önemlidir. Bu çalışmamızda hasta ailelerine verilecek eğitimle kendilerini daha iyi hissetmeleri sağlanabilecek, stresleri, kaygıları ve umutsuzlukları azaltılabilecektir.