Çok aile konut tasarımına yönelik bir evrensel tasarım modeli

Tez kapsamında evrensel tasarım ilkelerinin çok aile konut tasarımına etkileri üzerine çalışılmıştır. Öncelikle tez kapsamında çalışılacak bu konu belirlenmiştir. Belirlenen konunun hangi amaca hizmet edeceği açıklanmıştır. Tez kapsamında farklı kullanıcı kategorileri incelenerek, tasarımların kişiselleştirilebilecek özellikte tasarlanması gerekliliğine değinilmektedir. Tasarımların kişiselleştirilebilmesi ve konunun ortaya koyulabilmesi amaçlı tanım ve kavramlar açıklanmıştır. Başta evrensel tasarım kavramı ve çok aile konutu kavramı olmak üzere çeşitli tanım ve kavramlar irdelenmiştir. Çok aile konutu piyasası açısından Evrensel Tasarım kavramı değerlendirilirken, Dünya'da ve Türkiye'de konu ile ilgili kanun ve yönetmeliklere yer verilmiştir. İstanbul'da iki farklı bölgeye ait çok aile konutu örnekleri incelenmiştir. Bu örnekler, tez kapsamında irdelenen farklı kullanıcı kategorilerine göre evrensel tasarım ilkelerine uygunluk yönünden incelenmiştir. Tez çalışmasının kapsamı, evrensel tasarım kavramının, konut konusundaki yansımalarının incelenmesini ve bu kavramın günümüzde hızla yükselen çok aile konutlarında uygulanma oranının arttırılabilmesi için yapılacak tasarımları içermektedir. Tezde evrensel konutların hangi prensipler ile tasarlanacağı konusu incelenmiştir. Tez çalışmasında kullanıcı kategorileri ve evrensel tasarım temaları arasındaki bağıntının saptanması amaçlanmıştır. Kullanıcı kategorileri; boyut, kültür ve cinsiyet, beceri ve yaş olarak sıralanmaktadır. Temalar üst başlığının altında ise; evrensel tasarımın 7 adet ilkesi sıralanmaktadır. Bunlar; kullanımda esneklik, eşitlikçilik, algılanabilir bilgilendirme, düşük fiziksel güç harcanması, tasarımda hata payı, basit/sezgisel kullanım ve yaklaşım/kullanım için boyut/alan sağlanmasıdır. Kullanıcı kategorileri ve evrensel tasarım temaları arasındaki ilişkilerin önemi incelenmiştir. Tez çalışmasında iki farklı alan araştırması yapılarak veri toplamak amaçlanmıştır. Tasarımcı farkındalığını ölçen bir anket çalışması ve Türiye'de evrensel tasarım kavramının çok aile konut tasarımına etkilerinin ölçülmesi amacıyla bir alan araştırması yapılmıştır. Alan araştırması anketi sonucunda edinilen bilgiler analiz edilmiştir ve sonuçlar tablolaştırılmıştır. Anket sonuçlarından sağlanan edinimler ışığında Esenyurt ve Bakırköy bölgelerinden seçilen çok aile konutu örnekleri incelenmiştir. Seçilen çok aile konutu örnekleri üzerinden yapılan alan araştırmasında ise konut içi ve konuta ait ortak kullanım alanlarından edinilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmenin, evrensel tasarıma ve çok aile konutlarının tasarım sürecine yol gösterici olması hedeflenmiştir.